<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?><?xml-stylesheet href="http://www.blogger.com/styles/atom.css" type="text/css"?><feed xmlns='http://www.w3.org/2005/Atom' xmlns:openSearch='http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/' xmlns:georss='http://www.georss.org/georss' xmlns:gd='http://schemas.google.com/g/2005' xmlns:thr='http://purl.org/syndication/thread/1.0'><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860</id><updated>2012-02-18T05:16:40.252-02:00</updated><title type='text'>Desenho e Ensino. Maurício Porto</title><subtitle type='html'>Mauricio Porto, em 1982, utiliza o método Betty Edwards, no ensino do desenho. Em 84 lança o curso ¨Desenho com o Lado Direito do Cérebro¨ no MAM-RJ e no IAB-RJ. Ainda em 84, escreve o prefácio do livro ¨Desenhando com o lado direito do cérebro ¨. Em 85, ao ler um artigo da neurocientista Jerre Levy, abandona a hipótese de Betty Edwards, cria seu próprio método com  exercícios de sua autoria e passa a considerar irrelevante a questão de uma ativação maior do hemisfério direito do cérebro.</subtitle><link rel='http://schemas.google.com/g/2005#feed' type='application/atom+xml' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/feeds/posts/default'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default?max-results=100'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/'/><link rel='hub' href='http://pubsubhubbub.appspot.com/'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><generator version='7.00' uri='http://www.blogger.com'>Blogger</generator><openSearch:totalResults>46</openSearch:totalResults><openSearch:startIndex>1</openSearch:startIndex><openSearch:itemsPerPage>100</openSearch:itemsPerPage><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-6382820994581645306</id><published>2011-11-12T15:33:00.000-02:00</published><updated>2011-11-12T15:33:27.820-02:00</updated><title type='text'>045 - O SALTO DA MARA</title><content type='html'>&lt;div&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: large;"&gt;Caros leitores e amigos,&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/-vxWMxnS-o-I/Tr6tjd4TpUI/AAAAAAAADzI/Vp_Ad7lLh3I/s1600/MARA+BLOG.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"&gt;&lt;img border="0" height="245" src="http://2.bp.blogspot.com/-vxWMxnS-o-I/Tr6tjd4TpUI/AAAAAAAADzI/Vp_Ad7lLh3I/s400/MARA+BLOG.jpg" width="400" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: large;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: large;"&gt;Estes desenhos, são 2 auto-retratos da Mara que foi minha aluna no MAM em 1985. A diferença entre a data de execução dos dois, creio eu, que é de pouco mais de um mes. Como não aparecem as datas não posso afirmar isto com certeza. Como o meu curso dura no máximo dois meses, estes desenhos teriam sido realizados, no máximo, com dois meses de diferença, o que já seria um excelente resultado. Mas, o que me importa mesmo é que quinze anos mais tarde dois de seus filhos me procuraram e se tornaram também meus alunos.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: large;"&gt;Até a próxima,&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: large;"&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 17 de Setembro de 2008.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-6382820994581645306?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/feeds/6382820994581645306/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2011/11/045-o-salto-da-mara.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/6382820994581645306'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/6382820994581645306'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2011/11/045-o-salto-da-mara.html' title='045 - O SALTO DA MARA'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/-vxWMxnS-o-I/Tr6tjd4TpUI/AAAAAAAADzI/Vp_Ad7lLh3I/s72-c/MARA+BLOG.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-8296299254867314489</id><published>2008-09-16T16:51:00.013-03:00</published><updated>2010-11-15T15:40:11.777-02:00</updated><title type='text'>044 - Viva o Material Nacional ! 2</title><content type='html'>&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SNAOvUDeDvI/AAAAAAAABJI/WZw6UP8lc08/s1600-h/CAETANO_002_99_INTERNET_blog.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" height="400" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5246709771886530290" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SNAOvUDeDvI/AAAAAAAABJI/WZw6UP8lc08/s400/CAETANO_002_99_INTERNET_blog.jpg" style="display: block; margin-bottom: 10px; margin-left: auto; margin-right: auto; margin-top: 0px; text-align: center;" width="400" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SNAOpKTG1aI/AAAAAAAABJA/OV2lQ3ev3Y4/s1600-h/BINOCHE_FINAL_blog.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" height="381" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5246709666188547490" src="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SNAOpKTG1aI/AAAAAAAABJA/OV2lQ3ev3Y4/s400/BINOCHE_FINAL_blog.jpg" style="display: block; margin-bottom: 10px; margin-left: auto; margin-right: auto; margin-top: 0px; text-align: center;" width="400" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SNAOgi2KzHI/AAAAAAAABI4/3pUXF3mARMo/s1600-h/LULA_001_BLOG.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" height="397" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5246709518159236210" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SNAOgi2KzHI/AAAAAAAABI4/3pUXF3mARMo/s400/LULA_001_BLOG.jpg" style="display: block; margin-bottom: 10px; margin-left: auto; margin-right: auto; margin-top: 0px; text-align: center;" width="400" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SNAOTIujTVI/AAAAAAAABIw/YPfxEAdVj34/s1600-h/GIL_85_INTERNET_BLOG.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" height="400" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5246709287809666386" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SNAOTIujTVI/AAAAAAAABIw/YPfxEAdVj34/s400/GIL_85_INTERNET_BLOG.jpg" style="display: block; margin-bottom: 10px; margin-left: auto; margin-right: auto; margin-top: 0px; text-align: center;" width="360" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Caros leitores e amigos,&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Publico aqui mais 4 ilustrações feitas por mim com material de desenho nacional.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Caetano feito com aquarela daquele estojo de criança da &lt;/span&gt;&lt;em&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Faber&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;. &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Juliette Binoche, com hidrográficas infantis com as cores alteradas no &lt;/span&gt;&lt;em&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Photoshop.&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt; &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;O Presidente antes de ser Presidente, em aquarela para crianças. &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Finalmente Gilberto Gil a lápis de cor da&lt;/span&gt;&lt;em&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt; Faber&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;. O desenho está incompleto porque boa parte dele foi feita em sala de aula num curso de Ilustração que dei no MAM (Museu da Arte Moderna do Rio) em 85. Executei o desenho até o ponto em que julguei que, dalí em diante, os alunos poderiam prosseguir sózinhos. Evidentemente os alunos estavam trabalhando com fotos de outras pessoas. Escolhi Gil pelo fato de considerá-lo um artista extaordinário. &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;até a próxima, &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 16 de Setembro de 2008.&lt;/span&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-8296299254867314489?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/8296299254867314489'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/8296299254867314489'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/09/caros-leitores-e-amigos-publico-aqui.html' title='044 - Viva o Material Nacional ! 2'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SNAOvUDeDvI/AAAAAAAABJI/WZw6UP8lc08/s72-c/CAETANO_002_99_INTERNET_blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-268214772231635177</id><published>2008-09-13T12:46:00.043-03:00</published><updated>2010-11-15T15:41:29.131-02:00</updated><title type='text'>043 - Viva o Material Nacional ! 1</title><content type='html'>&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SMvixtY2o_I/AAAAAAAABIQ/HY8FlbIkiSU/s1600-h/CAETANO_001_89_BLOG.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" height="400" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5245535534628381682" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SMvixtY2o_I/AAAAAAAABIQ/HY8FlbIkiSU/s400/CAETANO_001_89_BLOG.jpg" style="display: block; margin-bottom: 10px; margin-left: auto; margin-right: auto; margin-top: 0px; text-align: center;" width="390" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SMviqrKmVmI/AAAAAAAABII/wUJmz2nVjYM/s1600-h/BRUNA_LOMBARDI_CADERNO_001_blog.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" height="400" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5245535413772637794" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SMviqrKmVmI/AAAAAAAABII/wUJmz2nVjYM/s400/BRUNA_LOMBARDI_CADERNO_001_blog.jpg" style="display: block; margin-bottom: 10px; margin-left: auto; margin-right: auto; margin-top: 0px; text-align: center;" width="285" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SMviijhQgMI/AAAAAAAABIA/Rkli_R03AQI/s1600-h/TANCREDO_NEVES_BLOG.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" height="350" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5245535274281238722" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SMviijhQgMI/AAAAAAAABIA/Rkli_R03AQI/s400/TANCREDO_NEVES_BLOG.jpg" style="display: block; margin-bottom: 10px; margin-left: auto; margin-right: auto; margin-top: 0px; text-align: center;" width="400" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SMvicjNQqGI/AAAAAAAABH4/2CmBm7o8Udc/s1600-h/GIL_002_A_W_02_j_BLOG.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" height="400" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5245535171118147682" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SMvicjNQqGI/AAAAAAAABH4/2CmBm7o8Udc/s400/GIL_002_A_W_02_j_BLOG.jpg" style="display: block; margin-bottom: 10px; margin-left: auto; margin-right: auto; margin-top: 0px; text-align: center;" width="312" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Caros leitores e amigos. &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Acima apresento 4 ilustrações de minha autoria, executadas com técnicas diferentes. &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Caetano está propositadamente incompleto, pois foi feito em sala de aula deixando claro as várias etapas do acabamento, principalmente o cabelo. A técnica usada foi com canetas hidográficas, daquele estojo nacional usado por crianças. Para misturar as cores utilizei um pincel com água. &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Bruna Lombardi foi feita com lápis de cor nacional, &lt;/span&gt;&lt;em&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Faber-Castell&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;. Para que eu chegasse a este acabamento com lápis de cor foram necessários alguns anos de pesquisa.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;O desenho deTancredo Neves foi executado com lápis grafite nacional. A técnica do grafite, domino desde os meus 18 anos.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;No Gilberto Gil usei Gouache, que me é familiar desde de os meus 20 anos de idade. O gouache utilizado foi também de fabricação nacional.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Se vocês leram este blog inteiro devem saber que sou auto-didata. Aprendi todas estas técnicas sózinho, com muito esforço e alguns bons livros. Resolvi publicar estes desenhos neste blog simplesmente para mostrar que com o material nacional pode se obter bons resultados.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Não é o material que faz a qualidade de um desenho ou de uma pintura.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Até a próxima, &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 13 de Setembro de 2008.&lt;/span&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-268214772231635177?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/feeds/268214772231635177/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/09/teste_13.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/268214772231635177'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/268214772231635177'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/09/teste_13.html' title='043 - Viva o Material Nacional ! 1'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SMvixtY2o_I/AAAAAAAABIQ/HY8FlbIkiSU/s72-c/CAETANO_001_89_BLOG.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-288189795352565271</id><published>2008-09-13T12:02:00.007-03:00</published><updated>2010-11-15T15:42:28.473-02:00</updated><title type='text'>042 - Curso no Museu da República.</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SMvXcuubLYI/AAAAAAAABHo/QPQ-8rASrdo/s1600-h/CARTAZ+002+INTERNET.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" height="281" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5245523079582133634" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SMvXcuubLYI/AAAAAAAABHo/QPQ-8rASrdo/s400/CARTAZ+002+INTERNET.jpg" style="display: block; margin-bottom: 10px; margin-left: auto; margin-right: auto; margin-top: 0px; text-align: center;" width="400" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Caros leitores e amigos, &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Este é o cartaz do meu novo curso de desenho que vai ser lançado também no Museu da República. A palestra será no dia 3 de Outubro na Sala de Cursos e o curso começará no dia 6 de Outubro. O Museu da República fica na Rua do Catete 153, Rio de Janeiro. Para visualizar melhor o cartaz basta clicar em cima. O curso é o mesmo da Casa de Cultura Laura Alvim, portanto o texto publicado na postagem 040 serve para os dois. Para maiores informações, o meu email é &lt;/span&gt;&lt;a href="mailto:josemauricioporto@gmail.com"&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;josemauricioporto@gmail.com&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt; . &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Até a próxima, &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 13 de Setembro de 2008.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-288189795352565271?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/288189795352565271'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/288189795352565271'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/09/teste.html' title='042 - Curso no Museu da República.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SMvXcuubLYI/AAAAAAAABHo/QPQ-8rASrdo/s72-c/CARTAZ+002+INTERNET.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-108951121654276422</id><published>2008-09-03T15:28:00.010-03:00</published><updated>2010-11-15T15:43:45.866-02:00</updated><title type='text'>041 - Novo aviso aos navegantes de primeira viagem.</title><content type='html'>&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Caros leitores, &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Este texto é a reprodução quase integral do texto &lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;029&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;, pois continúo recebendo emails de pessoas que não conseguem lidar com &lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;blogs&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;. Entram no&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt; blog&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;, lêem as postagens da primeira página e pronto, acham que acabou. Esta é a postagem &lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;041&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;, portanto existem mais &lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;40&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt; para serem vistas ou lidas. Como conseguir encontrá-las? Aquí vão algumas ¨dicas¨: &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;001 - Na primeira página vocês verão apenas as últimas postagens (que eu também chamo de textos). Em geral não ultrapassam o total de dez. Vocês vão descendo até parar. No meio da tela está escrito : &lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Postagens mais antigas&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;. Basta clicar em cima e vocês irão para a página anterior, onde encontrarão evidentemente as postagens mais antigas. (Atenção, deixo claro que esta não é uma explicação lusitana. é real).&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Daí em diante é só repetir o procedimento. Perceberam ?. &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;002 - Outra maneira bem mais rápida é procurar na tela o &lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;ARQUIVO DO BLOG&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt; que fica no seu lado direito. Vocês, por exemplo, poderão clicar uma vez só no triângulo cinza qua fica ao lado ano de &lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;2007&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt; ou &lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;2008&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;. Então verão todas as postagens do ano de uma só vez. Às vezes, dependendo da quantidade de postagens, não virão todas. Aparecerá novamente na tela: &lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Postagens mais antigas&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;. Então, é só clicar em cima.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;003 - Se vocês quizerem ler um determinado texto, vocês poderão clicar uma vez em cima do triângulo cinza que fica ao lado do &lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;ano&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt; e ao lado do &lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;mes&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;, escolher o &lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;título&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt; e clicar em cima. Só aparecerá aquele texto. Para voltar ao estado normal do blog, clique em I&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;nício&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt; que fica à esquerda de &lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Postagens mais antigas&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;. &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Não sei se consegui ajudá-los ou se dei uma de Chacrinha: " Eu estou aqui para confundir, eu não estou aqui para explicar ". &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Até a próxima, &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span class="Apple-style-span"&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 3 de setembro de 2008.&lt;/span&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-108951121654276422?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/feeds/108951121654276422/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/09/041-novo-aviso-aos-navegantes-de.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/108951121654276422'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/108951121654276422'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/09/041-novo-aviso-aos-navegantes-de.html' title='041 - Novo aviso aos navegantes de primeira viagem.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-2537950610434406577</id><published>2008-09-02T09:18:00.005-03:00</published><updated>2008-09-02T11:17:26.405-03:00</updated><title type='text'>040 - Texto sobre o curso da Laura Alvim.</title><content type='html'>Caros leitores e amigos,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Publico abaixo o texto escrito para a divulgação do meu novo curso que será lançado neste mes de setembro na &lt;strong&gt;Casa de Cultura Laura Alvim&lt;/strong&gt;. Daquele mágico espaço guardo ótimas recordações, pois lá ministrei diversos cursos entre 1987 e 89.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;DESENHO e CÉREBRO. &lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;OUTROS CAMINHOS.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;O curso "&lt;strong&gt;Desenho e Cérebro. Outros Caminhos."&lt;/strong&gt; é o resultado de 25 anos de um trabalho de pesquisa no ensino do Desenho de Observação. Está baseado na releitura crítica, feita pelo professor Maurício Porto, do método proposto pela Professora Betty Edwards no livro &lt;em&gt;Drawing&lt;/em&gt; &lt;em&gt;on the Right Side of the Brain.&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Maurício Porto foi um dos pioneiros, ou o pioneiro no Brasil, na aplicação do método da referida Professora (1983). Em outubro de 1984, lançou o curso "Desenho com o Lado Direito do Cérebro" no MAM (Museu de Arte Moderna - Rio de janeiro) e no IAB (Instituto de Arquitetos do Brasil). Ainda em 1984, escreveu o prefácio da edição brasileira do livro &lt;em&gt;Desenhando com o Lado Direito do Cérebro&lt;/em&gt;, de Betty Edwards.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;No final de 1985, ao ler o artigo "Right brain, Left brain, Fact and Fiction" da neurocientista Jerre Levy, teve confimada a sua desconfiança inicial da impossibilidade de se ensinar apenas a um dos lados do cérebro, passando então a considerar irrelevante uma possível ativação maior do hemisfério cerebral direito.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A partir de 1986, desenvolveu o seu próprio método de ensino do desenho, com uma didática inovadora. Criou dezenas de exercícios, baseados nas suas estratégias pessoais para desenhar. Embora seguindo outros caminhos, manteve o que considerou de mais interessante no trabalho da Professora Betty Edwards.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Segundo o professor Maurício Porto: "No método que criei para dar as aulas procuro desestimular a competição, estabelecendo um clima altamente relaxante na sala de aula, onde os alunos vão aos poucos diminuindo a natural ansiedade da expectativa e a normal auto-crítica. A minha maior preocupação sempre foi com o lado emocional. Procuro ajudar meus alunos, quando necessário, a superar possíveis bloqueios em relação ao desenho". &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 2 de setembro de 2008.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-2537950610434406577?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/2537950610434406577'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/2537950610434406577'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/09/caros-leitores-e-amigos-publico-abaixo.html' title='040 - Texto sobre o curso da Laura Alvim.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-7499882392991387493</id><published>2008-09-01T19:05:00.011-03:00</published><updated>2008-09-02T11:09:21.805-03:00</updated><title type='text'>039 - Curso na Casa de Cultura Laura Alvim.</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SLxpG4bxutI/AAAAAAAABHY/KAyVPbqzBlE/s1600-h/CARTAZ+LAURA+ALVIM+001+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5241179633301437138" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SLxpG4bxutI/AAAAAAAABHY/KAyVPbqzBlE/s400/CARTAZ+LAURA+ALVIM+001+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt; Caros leitores e amigos,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Este é o cartaz do meu novo curso de desenho que vai começar neste mes de setembro na Casa de Cultura Laura Alvim, Ipanema, Rio de Janeiro. Para visualizar melhor o cartaz basta clicar em cima. Para maiores informações, o meu email é &lt;a href="mailto:josemauricioporto@gmail.com"&gt;josemauricioporto@gmail.com&lt;/a&gt; . &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 1 de Setembro de 2008.&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-7499882392991387493?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7499882392991387493'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7499882392991387493'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/09/blog-post.html' title='039 - Curso na Casa de Cultura Laura Alvim.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SLxpG4bxutI/AAAAAAAABHY/KAyVPbqzBlE/s72-c/CARTAZ+LAURA+ALVIM+001+BLOG.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-6443041403459349571</id><published>2008-04-25T11:38:00.014-03:00</published><updated>2008-12-09T12:04:47.320-02:00</updated><title type='text'>038 - Um dia o meu croquis nasceu.</title><content type='html'>&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SBHuRRjVYRI/AAAAAAAABGw/8jpEeAKN9rE/s1600-h/PUC+001+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5193193825871683858" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SBHuRRjVYRI/AAAAAAAABGw/8jpEeAKN9rE/s400/PUC+001+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SBHt4RjVYQI/AAAAAAAABGo/P7EHuUD2HQo/s1600-h/PUC+003+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5193193396374954242" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SBHt4RjVYQI/AAAAAAAABGo/P7EHuUD2HQo/s400/PUC+003+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SBHtnxjVYPI/AAAAAAAABGg/WCUr6TGbZrs/s1600-h/ILHA+MACACOS+002+blog.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5193193112907112690" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SBHtnxjVYPI/AAAAAAAABGg/WCUr6TGbZrs/s400/ILHA+MACACOS+002+blog.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SBHtMRjVYOI/AAAAAAAABGY/-osD_6igosU/s1600-h/ILHA+MACACOS+001+blog.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5193192640460710114" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SBHtMRjVYOI/AAAAAAAABGY/-osD_6igosU/s400/ILHA+MACACOS+001+blog.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Este texto complementa o anterior (036).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Aqui estão 4 croquis de arquitetura de minha autoria. Os dois de cima são de &lt;strong&gt;1999&lt;/strong&gt;. São do projeto do Concurso da Igreja da&lt;strong&gt; PUC / RJ&lt;/strong&gt;, dos arquitetos &lt;strong&gt;Flavio Ferreira&lt;/strong&gt; e &lt;strong&gt;Ernani Freire,&lt;/strong&gt; com projeto de &lt;strong&gt;iluminação&lt;/strong&gt; do arquiteto &lt;strong&gt;José Luis Galvão&lt;/strong&gt;. Infelizmente não foi o projeto vencedor. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Os dois de baixo são de um projeto dos arquitetos &lt;strong&gt;Vicente Más Gonzalez&lt;/strong&gt; ( &lt;strong&gt;Paquito&lt;/strong&gt;) e &lt;strong&gt;Pedro Paulo Machado&lt;/strong&gt;, para uma residência na &lt;strong&gt;Ilha de Macacos&lt;/strong&gt; em &lt;strong&gt;Angra&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;dos Reis&lt;/strong&gt;. São croquis de &lt;strong&gt;1973&lt;/strong&gt;. Eles foram feitos numa época em que eu estava começando a gostar dos meus croquis. Talvez neste ano ele tenha nascido. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 25 de abril de 2008.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-6443041403459349571?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/6443041403459349571'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/6443041403459349571'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/037-um-dia-o-meu-croquis-nasceu.html' title='038 - Um dia o meu croquis nasceu.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SBHuRRjVYRI/AAAAAAAABGw/8jpEeAKN9rE/s72-c/PUC+001+BLOG.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-3872666177888458436</id><published>2008-04-22T14:47:00.036-03:00</published><updated>2011-07-01T14:38:17.110-03:00</updated><title type='text'>037 - O Pintor e o Menino.</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SBHdPhjVYNI/AAAAAAAABGQ/arlpi_OF6x4/s1600-h/LANCHONETE+FINAL+001+blog.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SBHLqhjVYMI/AAAAAAAABGI/EP5ergICWnk/s1600-h/O+PINTOR+E+O+MENINO+002+BLOG.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5193155776756408514" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SBHLqhjVYMI/AAAAAAAABGI/EP5ergICWnk/s400/O+PINTOR+E+O+MENINO+002+BLOG.jpg" style="cursor: hand; display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center;" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Hoje apresento-lhes um diálogo real: "O Pintor e o Menino".&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;strong&gt;O pintor&lt;/strong&gt;: - Seu pai me disse que você quer ser pintor quando crescer, é verdade?&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;O menino&lt;/strong&gt;: - Sim, é verdade!&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;O pintor&lt;/strong&gt;: - Posso lhe dar um conselho?&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;O menino&lt;/strong&gt;: - Pode.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;O pintor&lt;/strong&gt;: - Copie, copie, copie. Copie a reprodução das pinturas dos grandes mestres !!! Depois, quando você fizer 18 anos, peça ao seu pai para lhe mandar para Paris. Vá ao Louvre todos os dias e continue copiando. Copie, Copie e não desista. Não se preocupe, um dia a Sua Pintura Nascerá !!!&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;O menino&lt;/strong&gt;: - Eu já faço isso, mas só que eu copio desenhos de gibi. Eu adoro desenhar cavalos e índios!&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;O pintor&lt;/strong&gt; sorriu levemente e perguntou: - Quantos anos você tem?&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;O menino&lt;/strong&gt;: - 12 anos.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;O pintor&lt;/strong&gt;: - Então eu vou lhe dar aulas de pintura, você quer? &lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;O menino&lt;/strong&gt;: - Claro que eu quero! &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;O menino&lt;/strong&gt; entusiasmado correu para perto do pai e falou: - Papai ele vai me dar aulas de pintura, eu vou ser pintor. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;O pintor&lt;/strong&gt; se aproximou do pai e disse: - Ele vai ser meu aluno. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;O pintor: Cândido Portinari&lt;/strong&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;O menino&lt;/strong&gt;: Eu, Maurício Porto.&lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Este encontro, que jamais esquecerei, aconteceu provavelmente em &lt;strong&gt;1957&lt;/strong&gt;. Foi numa galeria de arte em &lt;strong&gt;Copacabana&lt;/strong&gt;, na vernissage de uma exposição do extardinário desenhista e pintor Argentino, &lt;strong&gt;Manoel Kantor&lt;/strong&gt;. &lt;strong&gt;Portinari&lt;/strong&gt; e &lt;strong&gt;Kantor&lt;/strong&gt; eram grandes amigos de meus pais &lt;strong&gt;Nelson de Magalhães Porto&lt;/strong&gt; e &lt;strong&gt;Daura Ribeiro Porto&lt;/strong&gt;.&lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Infelizmente não pude ser aluno de &lt;strong&gt;Portinari&lt;/strong&gt;. Descobri que a tinta a óleo, a terebentina ou a água ráz, me provocavam fortes crises de asma. Foi muito triste para mim. Aos 12 anos desisti de ser pintor. Mas de uma coisa eu sei, não esqueci o conselho de &lt;strong&gt;Portinari&lt;/strong&gt;. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;Aos 21 anos comecei minha carreira de ilustrador de arquitetura. Não tenho a menor vergonha de dizer que copiei dezenas de croquis de arquitetura de &lt;strong&gt;Le Corbusier&lt;/strong&gt;, &lt;strong&gt;Lúcio Costa&lt;/strong&gt;, &lt;strong&gt;Oscar Niemeyer&lt;/strong&gt;, &lt;strong&gt;Sérgio Rodrigues&lt;/strong&gt;, &lt;strong&gt;Marcos de Vasconcellos&lt;/strong&gt; e &lt;strong&gt;Luiz Carlos&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;Neves&lt;/strong&gt;. Um dia o meu croquis nasceu!!! &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Até a próxima, &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 25 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-3872666177888458436?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/3872666177888458436'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/3872666177888458436'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/caros-leitores-para-encerrar-histria.html' title='037 - O Pintor e o Menino.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SBHLqhjVYMI/AAAAAAAABGI/EP5ergICWnk/s72-c/O+PINTOR+E+O+MENINO+002+BLOG.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-2105994123385276090</id><published>2008-04-22T09:42:00.038-03:00</published><updated>2008-12-09T12:04:50.123-02:00</updated><title type='text'>036 - "Professor, é assim que eu desenho". 2</title><content type='html'>&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA94WhjVYLI/AAAAAAAABGA/vHZO-qJVRxk/s1600-h/FNA+64+009+BLOG+B.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5192501223740498098" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA94WhjVYLI/AAAAAAAABGA/vHZO-qJVRxk/s400/FNA+64+009+BLOG+B.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA94LBjVYKI/AAAAAAAABF4/9vqIJv-zzdY/s1600-h/FNA+64+004+BLOG+B.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5192501026172002466" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA94LBjVYKI/AAAAAAAABF4/9vqIJv-zzdY/s400/FNA+64+004+BLOG+B.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA93-BjVYJI/AAAAAAAABFw/_EAo78R7sKo/s1600-h/FNA+64+005+BLOG+B.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5192500802833703058" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA93-BjVYJI/AAAAAAAABFw/_EAo78R7sKo/s400/FNA+64+005+BLOG+B.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA93xRjVYII/AAAAAAAABFo/5hKPlKHHJME/s1600-h/FNA+64+006+BLOG+B.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5192500583790370946" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA93xRjVYII/AAAAAAAABFo/5hKPlKHHJME/s400/FNA+64+006+BLOG+B.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA93fBjVYHI/AAAAAAAABFg/s-wVJpYtgZA/s1600-h/FNA+64+007+BLOG+B.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5192500270257758322" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA93fBjVYHI/AAAAAAAABFg/s-wVJpYtgZA/s400/FNA+64+007+BLOG+B.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA93MRjVYGI/AAAAAAAABFY/NDv5rp1OrIA/s1600-h/FNA+64+008+BLOG+B.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5192499948135211106" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA93MRjVYGI/AAAAAAAABFY/NDv5rp1OrIA/s400/FNA+64+008+BLOG+B.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Este texto é praticamente uma continuação do anterior (035), portanto aconselho a todos a lerem o texto abaixo.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Nestes desenhos acima procuro mostrar um provável caminho que usei para "marcar" a &lt;strong&gt;garrafa&lt;/strong&gt; e mostrar que ela "&lt;strong&gt;não surgiu do nada&lt;/strong&gt;".&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;strong&gt;Imagem 9&lt;/strong&gt; - Mentalmente estabeleci o &lt;strong&gt;Enquadramento do Desenho&lt;/strong&gt;.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;strong&gt;Imagem 4&lt;/strong&gt; - Visualizei a parte principal do tema e imaginei a superposição de um polígono irregular (em amarelo). Este é um processo muito usado e ensinado que pode ser chamado de &lt;strong&gt;abstração geométrica&lt;/strong&gt; ou&lt;strong&gt; geometrização do tema&lt;/strong&gt;. Eu o considero ótimo porque, com a redução de todos os elementos a um simples polígono, fica mais fácil enquadrá-lo no formato.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/blockquote&gt;Imagem 5&lt;/strong&gt; - Dividí mentalmente a folha no meio, tanto na vertical quanto na horizontal. Provavelmente marquei alguns pontos. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;strong&gt;Imagem 6&lt;/strong&gt; - Concentrei-me na garrafa. Dividí mentalmente a reta MA ao meio e novamente ao meio no lado da garrafa. Dividí a reta MB ao meio e novamente ao meio na metade superior. Com certeza marquei estes pontos &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;strong&gt;Imagem 7&lt;/strong&gt; e &lt;strong&gt;Imagem 8&lt;/strong&gt; - Com a localização bem definida não foi difícil perceber as proporções e desenhar a minha &lt;strong&gt;garrafa.&lt;/strong&gt; Na realidade não fiz "&lt;strong&gt;mágica&lt;/strong&gt;" nenhuma. Qualquer pessoa que desenhe bem faria algo aproximado ou teria uma solução mais elegante ou mais eficaz.  &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;O resto do desenho foi todo executado usando as mesmas estratégias que uso e ensino até hoje: percepção dos vazios, geometrizações, varreduras, triangulações e outros caminhos que utilizo para desenhar corretamente. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;SantaTeresa, Rio de Janeiro, &lt;strong&gt;23 de abril&lt;/strong&gt; de 2008.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Dia de São Jorge&lt;/strong&gt;.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-2105994123385276090?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/2105994123385276090'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/2105994123385276090'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/036-professor-assim-que-eu-desenho-2.html' title='036 - &quot;Professor, é assim que eu desenho&quot;. 2'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA94WhjVYLI/AAAAAAAABGA/vHZO-qJVRxk/s72-c/FNA+64+009+BLOG+B.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-1800995592458257493</id><published>2008-04-20T13:59:00.098-03:00</published><updated>2008-12-09T12:04:50.731-02:00</updated><title type='text'>035 - "Professor, é assim que eu desenho". 1</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA9vPBjVYFI/AAAAAAAABFQ/Ve1vXcvbSm8/s1600-h/FNA+64+001+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5192491199286829138" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA9vPBjVYFI/AAAAAAAABFQ/Ve1vXcvbSm8/s400/FNA+64+001+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA9vDBjVYEI/AAAAAAAABFI/HkOgZgDLUeQ/s1600-h/FNA+64+003+BLOG+B.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5192490993128398914" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA9vDBjVYEI/AAAAAAAABFI/HkOgZgDLUeQ/s400/FNA+64+003+BLOG+B.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt; Caros leitores, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Fiz dois exames vestibulares para Arquitetura. O primeiro, em 1964, para a Faculdade Nacional de Arquitetura, onde cursei apenas o primeiro ano e depois abandonei o curso. Mais tarde, não sei bem se foi em 71 ou 72, prestei novo exame para a recém criada Faculdade de Arquitetura Bennett.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Nos dois exames havia a prova de desenho. A prova da Nacional de Arquitetura durava quatro horas, tinha Natureza Morta, Figura Humana e 6 Croquis de figura humana. A da Bennett durava duas horas e só tinha uma Natureza Morta. Na Nacional, apenas quatro candidatos tiraram nota 10 em aproximadamente 400, eu fui um dos quatro. Na Bennett, sómente um candidato tirou nota 10 em aproximadamente 100, fui eu.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Estou contando esta história porque aconteceu comigo um fato, em 1964, que iria se repetir exatamente igual 8 ou 9 anos depois, na Bennett, durante a prova de desenho.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;A &lt;strong&gt;Figura 1&lt;/strong&gt; representa aproximadamente o que tínhamos que desenhar na prova da Nacional. A Natureza Morta da Bennett era quase a mesma coisa. Em vez de uma garrafa era uma moringa. Os sólidos eram outros. Não tinha uma jarra, no fundo era o sempre mesmo arcaico panejamento, e a dificuldade ou facilidade era a mesma. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Nas duas provas fiz como sempre faço. Fico às vezes uns 5 minutos observando o que tenho que desenhar. Desenho com a mente. Calculo as posições, distâncias e proporções sem jamais fazer um esboço. No máximo marco alguns pontos na folha em branco. Depois, escolho um elemento da composição e começo a desenhar. Na prova da Nacional escolhi a garrafa (ver &lt;strong&gt;Figura 3&lt;/strong&gt;), na da Bennett, foi a moringa.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Estava eu tranquilamente desenhando a minha garrafa, apesar do calor de 40 graus na ilha do Fundão, verão de 1964, quando de repente fui interrompido com a seguinte frase: "Não é assim que se desenha! A composição não vai caber na folha!". Era um dos professores que estava observando as provas. Ele me aconselhou a começar tudo de novo. Disse que eu deveria fazer um esboço e que eu não sabia desenhar. Felizmente eu estava muito tranquilo e seguro da minha capacidade. Respondi-lhe calmamente : "&lt;strong&gt;Professor, é assim que eu desenho&lt;/strong&gt;. Tenho certeza que a composição vai caber na folha. Se eu estiver errado, o senhor pode me dar Zero na prova, mas começar de novo eu não vou". Ele não se abalou, disse-me apenas: "Vamos ver!". Como já escrevi, tirei 10 na prova. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Oito ou nove anos depois, estava eu tranquilamente desenhando a minha moringa, numa tarde agradável na Escola Bennett, no inverno de 71 ou 72, quando de repente fui interrompido com a mesma frase: "Não é assim que se desenha! A composição não vai caber na folha!". Pensei imediatamente: "Já vi esse filme!". Realmente, o filme foi igual. O professor era outro, mas &lt;strong&gt;a fala&lt;/strong&gt; era a mesma. Ele me aconselhou a começar tudo de novo e eu, educadamente, disse-lhe que não; com ironia propuz: "Se eu estiver errado, o senhor pode me dar Zero". Acabei tirando 10, mas desta vez o professor foi extremamente elegante e veio me comprimentar no final da prova. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Destes dois episódios concluí que os dois professores, na verdade, não estavam acostumados a ver um jovem desenhar daquela maneira. Eu não fazia esboços e não usava o medíocre recurso do desenho medido a lápis. Fazia cálculos mentais de posicionamento e proporções com uma velocidade extraordinária. Além do mais, tinha a pureza, a segurança, a tranquilidade e a ousadia de uma criança desenhando. Portanto, como um jovem mágico, tirava garrafas e moringas da minha "cartola", que pareciam surgir do nada, e as localizava na posição exata.Tenho certeza que eles nada entenderam. Prisioneiros dos seus limitados e acadêmicos referenciais, me prejulgaram equivocadamente. Depois, dignamente, se retrataram.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Até a próxima,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro &lt;strong&gt;23 de abril&lt;/strong&gt; de 2008.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Dia de&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;São Jorge&lt;/strong&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-1800995592458257493?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1800995592458257493'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1800995592458257493'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/blog-post_20.html' title='035 - &quot;Professor, é assim que eu desenho&quot;. 1'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SA9vPBjVYFI/AAAAAAAABFQ/Ve1vXcvbSm8/s72-c/FNA+64+001+BLOG.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-792024215643331086</id><published>2008-04-18T15:19:00.010-03:00</published><updated>2011-07-01T15:57:54.049-03:00</updated><title type='text'>034 - No Gomez.</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SAjmlT8bo6I/AAAAAAAABCc/a6zZ4T74AlQ/s1600-h/NO+BAR+001+BLOG.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5190652099227788194" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SAjmlT8bo6I/AAAAAAAABCc/a6zZ4T74AlQ/s400/NO+BAR+001+BLOG.jpg" style="cursor: hand; display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center;" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros Leitores, &lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Mais um croquis de imaginação e de minha autoria. Este jovem está sentado no &lt;strong&gt;Bar do Gomez&lt;/strong&gt;. Quem é ele, não sei. Mas que é no &lt;strong&gt;Gomez&lt;/strong&gt; eu tenho certeza, porque o&lt;strong&gt; Gomez&lt;/strong&gt; é o bar da minha esquina e toda vez que eu penso num bar, penso que lá estou. &lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a proxima, &lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 18 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-792024215643331086?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/792024215643331086'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/792024215643331086'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/034-no-gomes.html' title='034 - No Gomez.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SAjmlT8bo6I/AAAAAAAABCc/a6zZ4T74AlQ/s72-c/NO+BAR+001+BLOG.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-8268780017599275201</id><published>2008-04-18T12:59:00.006-03:00</published><updated>2008-12-09T12:04:51.146-02:00</updated><title type='text'>033 - Menino lanchando.</title><content type='html'>&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SAjFjz8bo3I/AAAAAAAABCE/hem-RODXZU8/s1600-h/MENINO+LANCHANDO+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5190615789574267762" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SAjFjz8bo3I/AAAAAAAABCE/hem-RODXZU8/s400/MENINO+LANCHANDO+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Este desenho é de hoje de manhã. Gostei e aí está. Fazer desenhos e croquis de imaginação é um dos meus passatempos preferidos. Eu sempre os deixo incompletos. Acho mais elegante e mais parecido comigo. Idéias, esbôços, nada muito acabado. Nenhuma certeza. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 18 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-8268780017599275201?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/8268780017599275201'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/8268780017599275201'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/033-menino-lanchando.html' title='033 - Menino lanchando.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SAjFjz8bo3I/AAAAAAAABCE/hem-RODXZU8/s72-c/MENINO+LANCHANDO+BLOG.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-3156993459373898405</id><published>2008-04-18T12:38:00.011-03:00</published><updated>2008-12-09T12:04:52.161-02:00</updated><title type='text'>032 - Para enfeitar a Tela.</title><content type='html'>&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SAjKbz8bo5I/AAAAAAAABCU/nXEtOSI1lOg/s1600-h/SILVIA+001+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5190621149693453202" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SAjKbz8bo5I/AAAAAAAABCU/nXEtOSI1lOg/s400/SILVIA+001+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SAjKMj8bo4I/AAAAAAAABCM/gF9g3Qpcudo/s1600-h/MARIA+001+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5190620887700448130" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SAjKMj8bo4I/AAAAAAAABCM/gF9g3Qpcudo/s400/MARIA+001+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;div&gt;&lt;div&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SAjA0D8bo0I/AAAAAAAABBs/_hznXXOq5VQ/s1600-h/MONICA+001+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5190610571189003074" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SAjA0D8bo0I/AAAAAAAABBs/_hznXXOq5VQ/s400/MONICA+001+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Hoje acordei muito cedo. Eram quatro e meia da manhã. Desenhei até às seis e meia e depois dormi até às oito. Fiz dezenas de rostos e pessoas de imaginação. Mulheres, idosos, crianças, jovens e homens. Escolhi estas tres mulheres porque gostei. Como ainda estava escuro, coloquei a data de 17 de abril em dois desenhos. Fiz como se fosse ontem. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 18 de abril de 2008.&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-3156993459373898405?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/3156993459373898405'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/3156993459373898405'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/032-para-enfeitar-tela.html' title='032 - Para enfeitar a Tela.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/SAjKbz8bo5I/AAAAAAAABCU/nXEtOSI1lOg/s72-c/SILVIA+001+BLOG.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-3285266581285098532</id><published>2008-04-09T15:19:00.009-03:00</published><updated>2008-12-09T12:04:52.283-02:00</updated><title type='text'>031 - Como a Miriam me desenhou.</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_0I3hgxvFI/AAAAAAAABBk/jaZtBCbGgH0/s1600-h/DESENHO+MIRIAM+blog.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5187312095782354002" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_0I3hgxvFI/AAAAAAAABBk/jaZtBCbGgH0/s400/DESENHO+MIRIAM+blog.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Aqui estou eu, à direita, desenhado pela &lt;strong&gt;Miriam&lt;/strong&gt;. O outro perfil da esquerda é um desenho de imaginação que ela fez no dia &lt;strong&gt;3 de agosto&lt;/strong&gt;. Ela foi da segunda ou terceira turma dos primeiros cursos que dei ainda no Leme em &lt;strong&gt;1983&lt;/strong&gt;. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;O meu perfil feito no &lt;strong&gt;dia 10 de agosto,&lt;/strong&gt; ainda está com o traço muito ¨duro¨, o cabelo sem tratamento e um mínimo de luz e sombra está fazendo falta. Não posso culpá-la pois se houve falha, foi minha. Eu estava começando com o curso e ainda testando exercícios. Naquela época ver um resultado como este já era muito para mim. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Sante Teresa, Rio de Janeiro, 9 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-3285266581285098532?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/3285266581285098532'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/3285266581285098532'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/031-como-miriam-me-desenhou.html' title='031 - Como a Miriam me desenhou.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_0I3hgxvFI/AAAAAAAABBk/jaZtBCbGgH0/s72-c/DESENHO+MIRIAM+blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-1840673153692982350</id><published>2008-04-09T14:35:00.008-03:00</published><updated>2008-04-11T01:19:47.253-03:00</updated><title type='text'>030 - Aviso aos leitores.</title><content type='html'>Caros leitores, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Gostaria de informar-lhes que tenho mais outros 3 blogs. Neles vocês poderão ver ilustrações profissionais, desenhos, ilustrações de arquitetura e maquetes eletrônicas de minha autoria.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Os&lt;strong&gt; blogs&lt;/strong&gt; são: &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;strong&gt;001&lt;/strong&gt;- &lt;strong&gt;Desenhos e ilustrações / Maurício Porto&lt;/strong&gt;.&lt;br /&gt;O endereço é: &lt;a href="http://www.desenhoporto.blogspot.com/"&gt;http://www.desenhoporto.blogspot.com/&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;002&lt;/strong&gt; - &lt;strong&gt;Ilustrações de Arquitetura / Maurício Porto&lt;/strong&gt;.&lt;br /&gt;O endereço é : &lt;a href="http://ilustrarquitetura.blogspot.com/"&gt;http://ilustrarquitetura.blogspot.com/&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;003 &lt;/strong&gt;- &lt;strong&gt;3D com SketchUp / Maurício Porto.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;o endereço é :&lt;strong&gt; &lt;/strong&gt;&lt;a href="http://3dcomsketchup.blogspot.com/"&gt;&lt;strong&gt;http://3dcomsketchup.blogspot.com/&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 9 de abril de 2008.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-1840673153692982350?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1840673153692982350'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1840673153692982350'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/030-aviso-aos-leitores.html' title='030 - Aviso aos leitores.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-1618303366874226574</id><published>2008-04-09T10:23:00.013-03:00</published><updated>2008-09-03T15:50:38.612-03:00</updated><title type='text'>029 - Aviso aos navegantes de primeira viagem.</title><content type='html'>Caros leitores, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Tenho recebido emails de vários amigos que não conseguem lidar com &lt;strong&gt;blogs&lt;/strong&gt;. Afirmam não terem conseguido ver um desenho ou um texto. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Então aí vão algumas ¨&lt;strong&gt;dicas&lt;/strong&gt;¨: &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;strong&gt;001&lt;/strong&gt; - Na primeira página vocês verão apenas as últimas postagens&lt;br /&gt;( eu prefiro chamar de textos). Em geral não ultrapassam o total de dez. Vocês vão descendo até parar. No meio da tela está escrito : &lt;strong&gt;Postagens mais antigas&lt;/strong&gt;. Basta clicar em cima e vocês irão para a página anterior, onde encontrarão evidentemente as postagens mais antigas. ( Atenção, deixo claro que esta não é uma &lt;strong&gt;explicação lusitana&lt;/strong&gt;. é real ). Daí em diante é só repetir o procedimento&lt;br /&gt;( &lt;strong&gt;Perceberam&lt;/strong&gt; ? ). &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;strong&gt;002&lt;/strong&gt; - Outra maneira bem &lt;strong&gt;mais rápida&lt;/strong&gt; é procurar na tela o &lt;strong&gt;ARQUIVO DO BLOG&lt;/strong&gt; que fica no seu lado direito. Vocês, por exemplo, poderão clicar uma vez só no ano &lt;strong&gt;2008&lt;/strong&gt;. Então verão todas as postagens do &lt;strong&gt;ano&lt;/strong&gt; de uma só vez. Às vezes, dependendo da quantidade de postagens, não virão todas. Aparecerá novamente na tela: &lt;strong&gt;Postagens mais antigas&lt;/strong&gt;. Então, é só clicar em cima.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/blockquote&gt;003&lt;/strong&gt; - Se vocês quizerem ler um determinado &lt;strong&gt;texto&lt;/strong&gt;, vocês poderão clicar uma vez em cima do &lt;strong&gt;mês&lt;/strong&gt; ou do&lt;strong&gt; ano,&lt;/strong&gt; escolher o &lt;strong&gt;título&lt;/strong&gt; e clicar em cima&lt;strong&gt;.&lt;/strong&gt; Só aparecerá aquele texto. Para voltar ao estado normal do &lt;strong&gt;blog&lt;/strong&gt;, clique em&lt;strong&gt; início&lt;/strong&gt; que fica à esquerda de &lt;strong&gt;Postagens mais antigas.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Não sei se consegui ajudá-los ou se dei uma de &lt;strong&gt;Chacrinha&lt;/strong&gt;:&lt;strong&gt; " Eu estou aqui para confundir,&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;eu não estou aqui para explicar ".&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Até a próxima,&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 9 de abril de 2008.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-1618303366874226574?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1618303366874226574'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1618303366874226574'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/029-aviso-para-navegantes-de-primeira.html' title='029 - Aviso aos navegantes de primeira viagem.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-2590195272564634302</id><published>2008-04-08T17:34:00.023-03:00</published><updated>2008-12-09T12:04:52.475-02:00</updated><title type='text'>028 - O Vinícius e o Hélio visto pelo Vinícius.</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_vXPPStd_I/AAAAAAAABBc/4ekIBsTk_1k/s1600-h/DESENHO+VINÃCIUS+blog.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5186976052650276850" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_vXPPStd_I/AAAAAAAABBc/4ekIBsTk_1k/s400/DESENHO+VIN%C3%8DCIUS+blog.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Caros leitores, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Vinícius estudava arquitetura e era muito amigo do &lt;strong&gt;Hélio&lt;/strong&gt; e da &lt;strong&gt;Denise&lt;/strong&gt; (ver texto &lt;strong&gt;027&lt;/strong&gt;). Foi também aluno da minha &lt;strong&gt;2ª turma &lt;/strong&gt;em&lt;strong&gt; 1983&lt;/strong&gt;. Ele já desenhava muito bem. O seu auto-retrato, à esquerda, feito no início do curso, diz tudo. Era a cara dele. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;No final do curso ele desenhou o Hélio. Era a cara do Hélio. Do meu ponto de vista, não houve nenhuma mudança no seu desenho. Ele continuou muito bom. É interessante ver o auto-retrato feito pelo Hélio (ver texto &lt;strong&gt;027&lt;/strong&gt;), e a diferença do retrato que o Vinícius fez dele. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Em compensação, o Hélio avançou bastante e o Vinícius ficou ¨meio paradão¨. Também, já sabia tudo. Só tinha que deixar de ser preguiçoso e terminar os cabelos. Afinal ele e o Hélio naquela época ainda tinham cabelos pretos. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Vinícius se tornou um dos meus maiores amigos e sempre que pode, lê este blog. Por ser meu amigo, pude dizer que ele era preguiçoso e ainda fiz uma ¨&lt;strong&gt;pilhéria&lt;/strong&gt;¨com a cor dos seus cabelos e do Hélio. Ele é muito mais jovem que eu e ainda tem cabelos pretos. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Até a próxima, &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 8 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-2590195272564634302?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/2590195272564634302'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/2590195272564634302'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/029-o-vincius-e-o-hlio-visto-pelo.html' title='028 - O Vinícius e o Hélio visto pelo Vinícius.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_vXPPStd_I/AAAAAAAABBc/4ekIBsTk_1k/s72-c/DESENHO+VIN%C3%8DCIUS+blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-516304615888262130</id><published>2008-04-07T22:24:00.009-03:00</published><updated>2008-12-09T12:04:52.853-02:00</updated><title type='text'>027 - O Hélio e a Denise vista pelo Hélio.</title><content type='html'>&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_rJk_Std-I/AAAAAAAABBQ/JxSM-H8Wfec/s1600-h/DESENHO+HÃLIO+FARIA+blog.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5186679558172932066" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_rJk_Std-I/AAAAAAAABBQ/JxSM-H8Wfec/s400/DESENHO+H%C3%89LIO+FARIA+blog.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;O &lt;strong&gt;Hélio&lt;/strong&gt; e a &lt;strong&gt;Denise&lt;/strong&gt; foram meus alunos da &lt;strong&gt;segunda turma&lt;/strong&gt; do meu curso, em agosto de &lt;strong&gt;1983&lt;/strong&gt;. Nesse início como já escrevi (&lt;strong&gt;ver texto 003&lt;/strong&gt;), o curso ainda era no meu escritório na minha casa no&lt;strong&gt; Leme&lt;/strong&gt;. Os dois, na ocasião, eram estudantes de arquitetura. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;O desenho da esquerda é o auto-retrato do &lt;strong&gt;Hélio&lt;/strong&gt; feito no começo do curso e tem as características típicas de um desenho infanto-juvenil. Ele já cursava o 4º ano da faculdade e ao meu ver, não tinha culpa nenhuma de não saber desenhar. O ensino de desenho é que era, e ainda é em geral, bem fraco nas faculdades de arquitetura do Rio de Janeiro. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;No perfil que ele fez da&lt;strong&gt; Denise&lt;/strong&gt;, quase dois meses depois, ele já apresenta uma certa melhora. O traço ainda está um pouco pesado e o cabelo mereceria um cuidado maior. Mas, de qualquer maneira, já não é mais um desenho do nível do anterior. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 8 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-516304615888262130?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/516304615888262130'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/516304615888262130'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/028-o-hlio-e-denise-vista-pelo-hlio.html' title='027 - O Hélio e a Denise vista pelo Hélio.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_rJk_Std-I/AAAAAAAABBQ/JxSM-H8Wfec/s72-c/DESENHO+H%C3%89LIO+FARIA+blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-7514145179857976381</id><published>2008-04-07T09:50:00.010-03:00</published><updated>2011-01-04T18:16:29.288-02:00</updated><title type='text'>026 - 2 desenhos do meu filho Nelson.</title><content type='html'>&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_oY3vStd9I/AAAAAAAABBI/5-Z6Y7yhWnw/s1600-h/DESENHO+NELSON++blog.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5186485266737362898" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_oY3vStd9I/AAAAAAAABBI/5-Z6Y7yhWnw/s400/DESENHO+NELSON++blog.jpg" style="cursor: hand; display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center;" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores, &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Meu filho &lt;strong&gt;Nelson&lt;/strong&gt; foi meu aluno como antes fora seu irmão &lt;strong&gt;André&lt;/strong&gt;. Em agosto de &lt;strong&gt;92&lt;/strong&gt; ele ainda não tinha &lt;strong&gt;14 anos&lt;/strong&gt;. Aqui estão 2 desenhos que ele fez numa mesma aula e de uma mesma colega. Nos desenhos pode-se, ver anotado: &lt;strong&gt;4:00&lt;/strong&gt; no desenho da esquerda e &lt;strong&gt;4:30 &lt;/strong&gt;no outro, indicando a hora e o minuto em que ele fez cada desenho. Portanto em &lt;strong&gt;meia hora&lt;/strong&gt; ele deu um grande &lt;strong&gt;salto perceptivo&lt;/strong&gt;. &lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;O traço ainda estava pesado, mas o mais importante, foi o fato de que ele &lt;strong&gt;passou a ¨ver¨ de outra forma&lt;/strong&gt;. Recomendo a todos que vejam, no &lt;strong&gt;texto 012&lt;/strong&gt;, dois de seus &lt;strong&gt;maravilhosos &lt;/strong&gt;desenhos, 7 anos depois. &lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Nelson hoje é designer e tem 2 Sites que eu também indico: &lt;a href="http://www.lanalapa.com.br/"&gt;http://www.lanalapa.com.br/&lt;/a&gt; e o &lt;a href="http://animafoto.com/"&gt;http://animafoto.com/&lt;/a&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 7 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-7514145179857976381?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7514145179857976381'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7514145179857976381'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/026-2-desenhos-do-meu-filho-nelson.html' title='026 - 2 desenhos do meu filho Nelson.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_oY3vStd9I/AAAAAAAABBI/5-Z6Y7yhWnw/s72-c/DESENHO+NELSON++blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-4805847481171722249</id><published>2008-04-07T07:21:00.015-03:00</published><updated>2011-03-28T14:35:37.864-03:00</updated><title type='text'>025 - O Pão de Açúcar e o Corcovado.</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_n13vStd8I/AAAAAAAABBA/mY1c-i7U_dQ/s1600-h/DESENHO+SAMUEL+004+blog.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5186446783830390722" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_n13vStd8I/AAAAAAAABBA/mY1c-i7U_dQ/s400/DESENHO+SAMUEL+004+blog.jpg" style="cursor: hand; display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center;" /&gt;&lt;/a&gt; Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Este é mais um desenho do &lt;strong&gt;Samuel&lt;/strong&gt; (ver texto &lt;strong&gt;015&lt;/strong&gt;). Foi feito em novembro de &lt;strong&gt;1984&lt;/strong&gt;. Eu gosto do enquadramento, do traço e principalmente dos barcos. Basta clicar em cima do desenho para vê-lo ampliado. Esta foi uma aula externa, bem próxima do &lt;strong&gt;MAM&lt;/strong&gt;.&lt;br /&gt;Aí estão o &lt;strong&gt;Pão de Açúcar&lt;/strong&gt; e a &lt;strong&gt;Marina da&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;Glória&lt;/strong&gt;. O mais curioso é o título do desenho : &lt;strong&gt;Corcovado. &lt;/strong&gt;Só reparei quando fiz a cópia &lt;em&gt;&lt;strong&gt;xerox&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt; do desenho. Depois perguntei ao Samuel porque &lt;strong&gt;Corcovado&lt;/strong&gt; e ele me respondeu : ¨&lt;strong&gt;Ih ! Errei !¨ &lt;/strong&gt;e acrescentou brincando:&lt;strong&gt; ¨Acho que dei uma de turista. Ainda não sei bem quem é quem aqui no Rio de Janeiro¨. Samuel&lt;/strong&gt; é &lt;strong&gt;Carioca&lt;/strong&gt;, na época morava em &lt;strong&gt;Botafogo&lt;/strong&gt; e é &lt;strong&gt;Neurologista&lt;/strong&gt;. &lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 7 de abril de 2008.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-4805847481171722249?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/4805847481171722249'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/4805847481171722249'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/024-o-po-de-acar-e-marina-da-glria.html' title='025 - O Pão de Açúcar e o Corcovado.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_n13vStd8I/AAAAAAAABBA/mY1c-i7U_dQ/s72-c/DESENHO+SAMUEL+004+blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-1930724237084152157</id><published>2008-04-06T23:21:00.018-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:05.596-02:00</updated><title type='text'>024 - Êta que cochilo bom !</title><content type='html'>&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_mFZPStd7I/AAAAAAAABA4/dzLeubXNVrQ/s1600-h/DESENHO+VANIA+GOMES+006+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5186323114542069682" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_mFZPStd7I/AAAAAAAABA4/dzLeubXNVrQ/s400/DESENHO+VANIA+GOMES+006+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores, &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Este é mais um desenho da &lt;strong&gt;Vania&lt;/strong&gt; (ver textos 021 e 023). &lt;/div&gt;&lt;div&gt;Ela aproveitou o cochilo do seu colega e fez um ótimo perfil. Não me lembro o nome do dorminhoco, mas que foi engraçado, sem dúvida, foi. Ele tinha me prevenido que provavelmente iria dormir se por acaso posasse para ser desenhado. Havia passado a noite anterior em claro. Eu, é claro, aceitei, ainda mais sabendo que ele era arquiteto. Arquitetos muitas vêzes não dormem. Adoram passar noites em claro ¨dando uma virada¨, isto é, trabalhando. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Até a próxima, &lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 6 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-1930724237084152157?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1930724237084152157'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1930724237084152157'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/024-ta-cochilo-bom.html' title='024 - Êta que cochilo bom !'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_mFZPStd7I/AAAAAAAABA4/dzLeubXNVrQ/s72-c/DESENHO+VANIA+GOMES+006+BLOG.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-6401364379359211568</id><published>2008-04-06T22:13:00.010-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:05.781-02:00</updated><title type='text'>023 - 3 tentativas da Vania.</title><content type='html'>&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_l1f_Std6I/AAAAAAAABAw/nBpn4V8NoBA/s1600-h/DESENHO+VANIA+GOMES+003+blog.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5186305638320142242" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_l1f_Std6I/AAAAAAAABAw/nBpn4V8NoBA/s400/DESENHO+VANIA+GOMES+003+blog.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Aqui estão 3 desenhos da &lt;strong&gt;Vania &lt;/strong&gt;(ver texto&lt;strong&gt; &lt;/strong&gt;021). Os&lt;strong&gt; 3&lt;/strong&gt; perfis desenhados são os de uma mesma colega de turma. O desenho mais à esquerda é do dia &lt;strong&gt;23/04/86&lt;/strong&gt;. O do centro é tambem do dia &lt;strong&gt;23&lt;/strong&gt;, portanto uma nova tentativa na mesma aula. No desenho da direita feito no dia &lt;strong&gt;30/04/86&lt;/strong&gt;, uma semana depois dos outros dois, ela realmente consegue um resultado bem melhor que os anteriores. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 6 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-6401364379359211568?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/6401364379359211568'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/6401364379359211568'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/023-3-tentativas-da-vania.html' title='023 - 3 tentativas da Vania.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_l1f_Std6I/AAAAAAAABAw/nBpn4V8NoBA/s72-c/DESENHO+VANIA+GOMES+003+blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-1734524467808648458</id><published>2008-04-06T20:56:00.008-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:05.930-02:00</updated><title type='text'>022 - A Diolinda e o seu sobrinho Flavio.</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_ljavStd5I/AAAAAAAABAo/u_D2xKPKJek/s1600-h/DESENHO+DIOLINDA+blog.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5186285756916529042" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_ljavStd5I/AAAAAAAABAo/u_D2xKPKJek/s400/DESENHO+DIOLINDA+blog.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores, &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;Diolinda&lt;/strong&gt; foi minha aluna no &lt;strong&gt;MAM&lt;/strong&gt; em &lt;strong&gt;1985&lt;/strong&gt;. Veio de &lt;strong&gt;Minas Gerais&lt;/strong&gt; para fazer meu curso. Era uma aluna aplicadíssima e eu creio que ela obteve um bom resultado. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;Um ano depois eu lecionava no &lt;strong&gt;Centro de Pós-Graduação da Faculdade da Cidade&lt;/strong&gt;. Na primeira aula do curso, eu sempre fazia uma palestra e encerrava com uma projeção dos desenhos de ex-alunos. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;No meio de uma projeção eu ouvi uma exclamação: &lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;¨Uai ! Tia Diolinda fez este curso ? ¨.&lt;/strong&gt; Era seu sobrinho &lt;strong&gt;Flavio&lt;/strong&gt;, que reconhecera a tia. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Até a próxima, &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 6 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-1734524467808648458?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1734524467808648458'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1734524467808648458'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/022-diolinda-e-o-seu-sobrinho-flavio.html' title='022 - A Diolinda e o seu sobrinho Flavio.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_ljavStd5I/AAAAAAAABAo/u_D2xKPKJek/s72-c/DESENHO+DIOLINDA+blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-7603261164350412673</id><published>2008-04-06T20:16:00.007-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:06.109-02:00</updated><title type='text'>021 - Vania antes e depois.</title><content type='html'>&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_laBPStd4I/AAAAAAAABAg/gYbqoAtOeTo/s1600-h/DESENHO+VANIA+GOMES+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5186275423225214850" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_laBPStd4I/AAAAAAAABAg/gYbqoAtOeTo/s400/DESENHO+VANIA+GOMES+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;Caros leitores, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Aqui está a&lt;strong&gt; Vania. &lt;/strong&gt;Ela foi minha aluna num curso particular em &lt;strong&gt;1986&lt;/strong&gt;. A cópia do auto-retrato da esquerda era uma &lt;strong&gt;&lt;em&gt;xerox&lt;/em&gt; &lt;/strong&gt;péssima, mas era o que eu tinha. Esta cópia em &lt;em&gt;&lt;strong&gt;xerox&lt;/strong&gt; &lt;/em&gt;foi escaneada. Quando eu dei um contraste no&lt;em&gt; &lt;strong&gt;Photoshop&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt;&lt;strong&gt; &lt;/strong&gt;para aparecer um pouco do desenho, a data praticamente sumiu. Não preciso enganar ninguém, a data é aquela mesma.&lt;br /&gt;O auto-retrato da direita indica um grande avanço, em menos de um mês. Tenho outros desenhos dela, com datas próximas destes, e os publicarei em breve. Vocês verão que o seu progresso foi muito rápido. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa,Rio de Janeiro, 6 de abril de 2008.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-7603261164350412673?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7603261164350412673'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7603261164350412673'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/021-vania-antes-e-depois.html' title='021 - Vania antes e depois.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_laBPStd4I/AAAAAAAABAg/gYbqoAtOeTo/s72-c/DESENHO+VANIA+GOMES+BLOG.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-7192942248902616014</id><published>2008-04-06T09:23:00.006-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:06.401-02:00</updated><title type='text'>020 - O Alto Astral da Moema.</title><content type='html'>&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_jA_PStd3I/AAAAAAAABAU/l2CPTUh91bg/s1600-h/DESENHO+MOEMA+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5186107163586426738" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_jA_PStd3I/AAAAAAAABAU/l2CPTUh91bg/s400/DESENHO+MOEMA+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores, &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Esta é a &lt;strong&gt;Moema&lt;/strong&gt;. Ela estava sempre assim. Calma, descontraída, feliz. Passava uma energia ótima e contagiante. O curso para ela, era um ¨grande barato¨. Foi minha aluna no &lt;strong&gt;MAM&lt;/strong&gt; em&lt;strong&gt; 85&lt;/strong&gt;. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;O seu auto-retrato diz tudo, portanto nada mais a acrescentar. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Até a próxma, &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Santa teresa, Rio de Janeiro, 6 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-7192942248902616014?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7192942248902616014'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7192942248902616014'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/020-o-alto-astral-da-moema.html' title='020 - O Alto Astral da Moema.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_jA_PStd3I/AAAAAAAABAU/l2CPTUh91bg/s72-c/DESENHO+MOEMA+BLOG.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-7160472117579057213</id><published>2008-04-06T08:27:00.006-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:06.537-02:00</updated><title type='text'>019 - A Ana Beatriz vista pela Mônica e pelo Luis.</title><content type='html'>&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_iz0vStd2I/AAAAAAAABAM/s-KZpzVjTsw/s1600-h/DESENHO+MÃNICA+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5186092689546639202" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_iz0vStd2I/AAAAAAAABAM/s-KZpzVjTsw/s400/DESENHO+M%C3%94NICA+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores, &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Aqui está a &lt;strong&gt;Ana Beatriz &lt;/strong&gt;posando. Se não me engano ela ainda não cursava arquitetura. Os desenhos são da primeira turma do meu curso no &lt;strong&gt;MAM&lt;/strong&gt; em outubro de &lt;strong&gt;1984&lt;/strong&gt;. O desenho da &lt;strong&gt;Mônica&lt;/strong&gt; é o da esquerda. Ela já desenhava bem antes do curso. Quando ela terminou as aulas me disse que se sentia mais segura e com muito mais facilidade ao desenhar. Ela achou também que passou a ser muito mais rápida. Quanto ao &lt;strong&gt;Luis&lt;/strong&gt;, eu me lembro bem que ele deu um bom salto qualitativo. Notem a semelhança da Ana Beatriz na visão de cada um deles.&lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 6 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-7160472117579057213?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7160472117579057213'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7160472117579057213'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/019-ana-beatriz-desenhada-pela-mnica-e.html' title='019 - A Ana Beatriz vista pela Mônica e pelo Luis.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_iz0vStd2I/AAAAAAAABAM/s-KZpzVjTsw/s72-c/DESENHO+M%C3%94NICA+BLOG.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-3622501466944213873</id><published>2008-04-05T23:35:00.026-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:06.640-02:00</updated><title type='text'>018 - O Samuel visto pela Ana Beatriz.</title><content type='html'>&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_g3GfStd1I/AAAAAAAABAE/Lpplbe4PgSw/s1600-h/DESENHO+ANA+BEATRIZ++blog.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5185955555535845202" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_g3GfStd1I/AAAAAAAABAE/Lpplbe4PgSw/s400/DESENHO+ANA+BEATRIZ++blog.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt; Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;( &lt;strong&gt;Blog&lt;/strong&gt; é uma coisa meio esquisita, meio ao contrário. Você começa a ler o primeiro texto que aparece e muitas vêzes ele pode estar relacionado com textos que estão abaixo e portanto ainda não apareceram na tela. Neste blog, é do meu interresse que os textos tenham uma certa sequência e às vezes que sejam mesmo uma continuação. Aconselho, então, a todos que estão me visitando pela primeira vez que, antes de ler este texto, ¨&lt;strong&gt;desçam&lt;/strong&gt;¨ ou procurem nas &lt;strong&gt;Postagens mais antigas&lt;/strong&gt;, e leiam o &lt;strong&gt;texto 015&lt;/strong&gt;. Assim ficará mais fácil saber, por exemplo, quem é o Samuel ). &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Este é o&lt;strong&gt; Samuel&lt;/strong&gt;, o ¨&lt;strong&gt;Van Gogh&lt;/strong&gt;¨, outra vez. Só que desta vez, ele está com cara só de Samuel. O desenho é da &lt;strong&gt;Ana Beatriz&lt;/strong&gt;.&lt;br /&gt;&lt;div&gt;As proporções estão muito boas e a semelhança é bem maior que a do auto-retrato de perfil que o próprio Samuel fez. No entanto o traço do Samuel era muito mais expressivo. Mas, também, é importante saber que a Ana era muito jovem e ela mesma se dizia muito insegura ainda.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima,&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 5 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-3622501466944213873?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/3622501466944213873'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/3622501466944213873'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/018-o-samuel-visto-pela-ana-beatriz.html' title='018 - O Samuel visto pela Ana Beatriz.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_g3GfStd1I/AAAAAAAABAE/Lpplbe4PgSw/s72-c/DESENHO+ANA+BEATRIZ++blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-8152819906336082819</id><published>2008-04-05T21:34:00.030-03:00</published><updated>2011-01-27T13:49:02.842-02:00</updated><title type='text'>017 - Andó, o amigo do Arakaki.</title><content type='html'>&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_gbCfStd0I/AAAAAAAAA_8/iCI6U4MD5E8/s1600-h/DESENHO+AND%C3%83%E2%80%9C+blog.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5185924700490790722" src="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_gbCfStd0I/AAAAAAAAA_8/iCI6U4MD5E8/s400/DESENHO+AND%C3%93+blog.jpg" style="cursor: hand; display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center;" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="color: #333333; font-family: Arial, sans-serif; font-size: medium;"&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="line-height: 16px;"&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="font-family: inherit; line-height: 16px;"&gt;&lt;b&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="border-collapse: collapse; font-weight: normal; line-height: normal;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="font-family: inherit; line-height: 16px;"&gt;&lt;b&gt;Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&amp;nbsp;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;&lt;span class="Apple-style-span" style="font-family: inherit; line-height: 16px;"&gt;&lt;b&gt;Este é o&amp;nbsp;&lt;strong&gt;Andó&lt;/strong&gt;. Um jovem japonês que só falava japonês. Ele tinha acabado de chegar do Japão, não falava inglês muito menos português. Apareceu no&amp;nbsp;&lt;strong&gt;MAM&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;quando eu lancei o curso em outubro de&amp;nbsp;&lt;strong&gt;1984&lt;/strong&gt;. Veio trazido pelo&amp;nbsp;&lt;strong&gt;Arakaki&lt;/strong&gt;, estudante da&amp;nbsp;&lt;strong&gt;ESDI&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;que já tinha feito uns 3 cursos comigo.&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Arakaki o inscreveu e disse para eu não me preocupar. Andó estava morando na sua casa e de noite ele lhe explicaria os exercícios. Arakaki já tinha sido meu aluno neste curso e tinha tudo muito bem anotado. Ele insistiu para que eu não me preocupasse com o seu amigo e que eu desse o curso como se ele não existisse (coitado do Andó). O que ele queria era que o Andó não atrapalhasse ninguém. E assim foi. O Andó não ia entender ¨patavina¨ e eu ¨toquei o bonde¨.&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;De vez em quando eu dava uma força pra ele. Era pura mímica, complicada e divertida. O resultado aí está, acho que deu certo. Seria muito engraçado se depois de tudo isto o Arakaki me confessasse que ele, Arakaki, não falava nada de japonês.&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima,&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 5 de abril de 2008.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-8152819906336082819?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/8152819906336082819'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/8152819906336082819'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/017-and-o-japons.html' title='017 - Andó, o amigo do Arakaki.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_gbCfStd0I/AAAAAAAAA_8/iCI6U4MD5E8/s72-c/DESENHO+AND%C3%93+blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-5657585338485543322</id><published>2008-04-05T11:21:00.008-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:08.245-02:00</updated><title type='text'>016 - A minha Thonet vista pelo Guilherme.</title><content type='html'>&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_eYGfStdzI/AAAAAAAAA_s/indEgIAdM28/s1600-h/DESENHO+GUILHERME+blog.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5185780733187028786" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_eYGfStdzI/AAAAAAAAA_s/indEgIAdM28/s400/DESENHO+GUILHERME+blog.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Caros leitores, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Esta é a minha &lt;strong&gt;Thonet&lt;/strong&gt;, a minha cadeira de trabalho desde 1972. Resolvi comprá-la só porque &lt;strong&gt;Le Corbusier&lt;/strong&gt; trabalhava num modelo igual. Acho que &lt;strong&gt;Dr. Lúcio&lt;/strong&gt; e &lt;strong&gt;Oscar Niemeyer&lt;/strong&gt; também usavam esta cadeira. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;De nada adiantou, é claro, pois nem arquiteto eu quiz ser. Mas para desenhar, serviu e serve até hoje. Eu gosto muito da sua altura em relação a mesa. O meu aluno Guilherme, a desenhou meio esquisita no dia &lt;strong&gt;1 de março de 84&lt;/strong&gt; num curso que dei no meu escritório. No dia &lt;strong&gt;17 de abril&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;de 84&lt;/strong&gt; ele acertou em cheio. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Um bom desenho, graças mais uma vez, a percepção eficiente dos vazios internos e externos. Guilherme estudava arquitetura e estava no último ano da faculdade. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 5 de abril de 2008.&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-5657585338485543322?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/5657585338485543322'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/5657585338485543322'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/016-minha-thonet-vista-pelo-guilherme.html' title='016 - A minha Thonet vista pelo Guilherme.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_eYGfStdzI/AAAAAAAAA_s/indEgIAdM28/s72-c/DESENHO+GUILHERME+blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-7144576316748313988</id><published>2008-04-05T09:05:00.019-03:00</published><updated>2011-03-28T16:00:57.621-03:00</updated><title type='text'>015 - Samuel o Van Gogh do MAM.</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_drOPStdxI/AAAAAAAAA_c/lJ6nwy-fgMM/s1600-h/SAMUEL+BLOG+001.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5185731388307765010" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_drOPStdxI/AAAAAAAAA_c/lJ6nwy-fgMM/s400/SAMUEL+BLOG+001.jpg" style="cursor: hand; display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center;" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;&lt;strong&gt;Samuel&lt;/strong&gt; foi aluno da minha primeira turma do &lt;strong&gt;MAM&lt;/strong&gt; / &lt;strong&gt;RJ&lt;/strong&gt; em outubro de &lt;strong&gt;1984&lt;/strong&gt;. São seus os desenhos tipo &lt;strong&gt;antes e depois&lt;/strong&gt; na apresentação deste Blog. Ele se destacou pela dedicação e pelas falas extremamente espirituosas, eu diria mesmo hilárias. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Ele está aqui ao lado de &lt;strong&gt;Van Gogh&lt;/strong&gt; porque após ter feito o seu auto-retrato de perfil, não deu outra, para a turma ele passou a ser o &lt;strong&gt;Van Gogh do MAM&lt;/strong&gt;. Em 2001 encontrei &lt;strong&gt;Samuel&lt;/strong&gt; no &lt;strong&gt;Clipper&lt;/strong&gt; no &lt;strong&gt;Leblon&lt;/strong&gt;. Ele me saudou efusivamente: ¨Grande Mestre, preciso novamente das suas aulas, quero ser pintor¨. Tomamos um chope, conversamos um quase nada pois ele estava muito apressado, trocamos telefones e ele muito agitado se despediu. Montou numa fantástica &lt;strong&gt;Harley-Davidson&lt;/strong&gt; e gritou para mim : &lt;strong&gt;¨Um dia vou ser pintor¨.&lt;/strong&gt; Sumiu em segundos. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;Assim são os gênios: inconfundíveis! &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Até a próxima, &lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 5 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-7144576316748313988?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7144576316748313988'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7144576316748313988'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/015-samuel-o-van-gogh-do-mam.html' title='015 - Samuel o Van Gogh do MAM.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_drOPStdxI/AAAAAAAAA_c/lJ6nwy-fgMM/s72-c/SAMUEL+BLOG+001.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-3099959265194473172</id><published>2008-04-05T06:03:00.011-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:08.529-02:00</updated><title type='text'>014 - As cadeiras do Clemente.</title><content type='html'>&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_dAZ_StdwI/AAAAAAAAA_U/9Co5q9NBm28/s1600-h/DESENHO+CLEMENTE+blog.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5185684311171233538" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_dAZ_StdwI/AAAAAAAAA_U/9Co5q9NBm28/s400/DESENHO+CLEMENTE+blog.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores, &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Em outubro de 1984, lancei publicamente o curso ¨Desenho com o Lado Direito do Cérebro - Método Betty Edwards¨ simultaneamente no &lt;strong&gt;MAM&lt;/strong&gt; (Museu de Arte Moderna do Rio de Janeiro) e no &lt;strong&gt;IAB&lt;/strong&gt; (Instituto de Arquitetos do Brasil). Foi um sucesso. No&lt;strong&gt; MAM&lt;/strong&gt; formaram-se duas turmas ou dois cursos com 30 alunos cada e no &lt;strong&gt;IAB &lt;/strong&gt;um curso com mais de 20 alunos. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Clemente, um advogado, foi meu aluno da turma do &lt;strong&gt;IAB&lt;/strong&gt;. A cadeira da esquerda foi desenhada no dia 7 de outubro. Ela tinha 4 pés mas o Clemente só viu 3 e além disso ela tem os pés mais próximos alinhados numa invisível reta horizontal, exatamente como as crianças representam a ¨linha do chão¨. A segunda cadeira, a do dia 23, já é um desenho quase perfeito. Ela está ¨pousada¨, sem que eu tenha ensinado nada de perspectiva ou sobre ponto de fuga. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Qual o segredo deste avanço perceptivo tão rápido ? A percepção do &lt;strong&gt;Vazio&lt;/strong&gt; ou da forma do espaço que envolve toda a cadeira. Os chineses chamam de a &lt;strong&gt;¨não-cadeira¨.&lt;/strong&gt; Não sei como os japoneses o chamam, mas o &lt;strong&gt;Mestre Shoji Kamei&lt;/strong&gt; o chamava de &lt;strong&gt;Vazio&lt;/strong&gt; há quase meio século atrás, nas aulas de desenho do &lt;strong&gt;Curso Bahiense&lt;/strong&gt; no Rio de Janeiro. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a proxima, &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 5 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-3099959265194473172?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/feeds/3099959265194473172/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/blog-post.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/3099959265194473172'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/3099959265194473172'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/blog-post.html' title='014 - As cadeiras do Clemente.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_dAZ_StdwI/AAAAAAAAA_U/9Co5q9NBm28/s72-c/DESENHO+CLEMENTE+blog.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-8284233736820703127</id><published>2008-04-04T14:47:00.013-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:08.718-02:00</updated><title type='text'>013 - O antes e o depois da Regina</title><content type='html'>&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_ZqxPStdvI/AAAAAAAAA_I/zdpJWV8RqvM/s1600-h/DESENHO+REGINA+86+001blog.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5185449415114847986" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_ZqxPStdvI/AAAAAAAAA_I/zdpJWV8RqvM/s400/DESENHO+REGINA+86+001blog.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores, &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Estes são os auto-retratos da Regina, &lt;strong&gt;antes&lt;/strong&gt; e &lt;strong&gt;depois&lt;/strong&gt;. O ano é de&lt;strong&gt; 1986&lt;/strong&gt;, portanto este curso ocorreu no &lt;strong&gt;Centro de Pos-Graduação da Faculdade da Cidade. &lt;/strong&gt;Lembro-me que Regina me disse que havia cursado &lt;strong&gt;Belas-Artes&lt;/strong&gt;, alguns anos antes. O desenho da esquerda tem a simbologia característica do desenho infanto-juvenil. Ela se desenha bem mais jovem. Seu rosto lembra o de uma boneca. No da direita, ela aparenta a sua idade real. É um desenho adulto, de quem sabe desenhar. Em menos de dois meses é difícil dizer que foi a mesma pessoa que fez o dois desenhos. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 5 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-8284233736820703127?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/8284233736820703127'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/8284233736820703127'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/013-o-antes-e-o-depois-da-regina.html' title='013 - O antes e o depois da Regina'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_ZqxPStdvI/AAAAAAAAA_I/zdpJWV8RqvM/s72-c/DESENHO+REGINA+86+001blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-9152428435461249924</id><published>2008-04-04T13:51:00.010-03:00</published><updated>2011-01-04T19:21:42.640-02:00</updated><title type='text'>012 - Coltrane e Picasso por Nelson Porto.</title><content type='html'>&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_Zi4vStdtI/AAAAAAAAA-4/VOkm-PnvwpE/s1600-h/COLTRANEnelson+INTERNET.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5185440747870844626" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_Zi4vStdtI/AAAAAAAAA-4/VOkm-PnvwpE/s400/COLTRANEnelson+INTERNET.jpg" style="cursor: hand; display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center;" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_Zc0_StdsI/AAAAAAAAA-w/UIJF5mg_Kdw/s1600-h/Picassonelson+BLOG.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5185434086376568514" src="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_Zc0_StdsI/AAAAAAAAA-w/UIJF5mg_Kdw/s400/Picassonelson+BLOG.jpg" style="cursor: hand; display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center;" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Estes fantásticos desenhos foram feitos por meu filho Nelson num bloco que ele levou para a Europa em 1999, aos 20 anos de idade. Quando ele voltou, mostrou seus desenhos e eu levei um susto !!! Telefonei para ele agora há pouco pedindo autorização para colocar estes 2 desenhos neste blog. Falei que o fato dele ter sido meu aluno aos 13 anos, não contava e que ele desenharia assim de qualquer maneira independentemente de ter sido meu aluno. Ele insistiu que não. Que só desenhava assim porque aprendeu cedo a ver e a desenhar comigo e que o resto veio com muita ¨ralação¨ mesmo. Pode até ser, mas às vezes eu penso ¨filho de peixe, peixinho é¨. Como eu acho ele uma ¨fera¨, ele está mais pra tubarão do que pra peixinho. &lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa teresa. Rio de Janeiro, 4 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-9152428435461249924?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/9152428435461249924'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/9152428435461249924'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/013-coltrane-e-picasso-por-nelson-porto.html' title='012 - Coltrane e Picasso por Nelson Porto.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_Zi4vStdtI/AAAAAAAAA-4/VOkm-PnvwpE/s72-c/COLTRANEnelson+INTERNET.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-1280549909904066437</id><published>2008-04-04T12:17:00.014-03:00</published><updated>2008-04-06T11:54:12.722-03:00</updated><title type='text'>011- Shoji Kamei e o ¨Caminho do Vazio¨.</title><content type='html'>No início da década de 60,&lt;strong&gt; Shoji Kamei&lt;/strong&gt; já ensinava &lt;strong&gt;o caminho do Vazio&lt;/strong&gt;. Fazia ver a seus alunos a importância de se perceber o espaço entre as coisas, o &lt;strong&gt;Vazio&lt;/strong&gt;.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;strong&gt;Shoji&lt;/strong&gt;, é um arquiteto nipo brasileiro, que em 1962, foi professor de desenho de meu irmão Carlos Porto , num curso pré-vestibular de arquitetura do Rio de Janeiro. Seus desenhos e o seu traço tem a pureza e a suprema beleza de um jardim Zen. Ainda muito jovem, ensinava com extrema elegancia. Possuia a simplicidade dos Mestres. Nasceu Mestre! No ensino do desenho é o melhor que já vi.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Só conheci &lt;strong&gt;Shoji Kamei&lt;/strong&gt;, em 1971, quando éramos colegas de trabalho no &lt;strong&gt;Curso Vetor&lt;/strong&gt;. Ele como professor de Desenho e eu como professor assistente da cadeira de Física. Às vezes ele me convidava para assistir as suas aulas.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Shoji sabia das minhas notas dez em desenho nos dois exames vestibulares que fiz, e não entendia o fato de eu insistir em ser professor de física e não de desenho. Eu o tratava como &lt;strong&gt;Sensei&lt;/strong&gt;,&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;O Mestre&lt;/strong&gt;, e ele me devolvia a gentileza. Uma vez, brincando comigo disse: - Já que você me considera um &lt;strong&gt;Mestre&lt;/strong&gt; por que não vai ser professor de desenho de um curso concorrente ? Assim terei um adversário à altura. Naquele instante, o Rio de Janeiro virou Japão e nós dois, Samurais de Akira Kurosawa.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Para o &lt;strong&gt;Mestre Shoji Kamei&lt;/strong&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 4 de abril de 2008.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-1280549909904066437?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1280549909904066437'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1280549909904066437'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/011-shoji-kamei-e-o-caminho-do-vazio.html' title='011- Shoji Kamei e o ¨Caminho do Vazio¨.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-5466334236059616269</id><published>2008-04-04T11:19:00.005-03:00</published><updated>2008-04-04T12:11:34.176-03:00</updated><title type='text'>010 - Sôbre o Vazio. Pequeno texto de 2006.</title><content type='html'>Das 9 estratégias perceptivas que eu ensinava e ensino até hoje em 2006, no livro de Betty Edwards só encontrei uma delas, a percepção do vazio, que ela chamava de espaço negativo em oposição à forma positiva. Sinceramente, impliquei com o nome ¨&lt;strong&gt;espaço negativo&lt;/strong&gt;¨, que ela escolheu para designar o espaço entre as formas, que para mim é e sempre será, o &lt;strong&gt;Vazio&lt;/strong&gt;. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Cá entre nós, e &lt;strong&gt;Noel&lt;/strong&gt;, que &lt;strong&gt;palpite infeliz&lt;/strong&gt;! Não vejo nada de negativo no vazio, pois é dele que brota a forma, como do útero materno, nascemos. Perceber o vazio, é para mim, o mesmo que criá-lo. Criar o vazio é criá-lo na mente. A mente é vida. Perceber que a vida é um vazio, um espaço onde tudo pode, ou não, acontecer, é abrí-la para o inesperado, e o inesperado é a própria vida. O esperado, a espectativa, são obstáculos para o viver e o fazer pleno. O vazio é a possibilidade do fazer. A forma é o já feito. É passado, lembrança. O vazio é o que ainda não é, assim sendo é a possibilidade infinita da forma e a forma é a extinção do seu vazio correspondente, a negação do seu vazio. O que nada impede que ela seja bela e nos emocione como o choro dos recém-nascidos. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro 4 de abril de 2008.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-5466334236059616269?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/5466334236059616269'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/5466334236059616269'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/010-sbre-o-vazio-pequeno-texto-de-2006.html' title='010 - Sôbre o Vazio. Pequeno texto de 2006.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-6776125907068202664</id><published>2008-04-04T07:32:00.043-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:09.788-02:00</updated><title type='text'>009 - Meu aluno Pedro e os Neurocientistas.</title><content type='html'>&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_YEmvStdrI/AAAAAAAAA-o/H5wxjAcPxzw/s1600-h/DESENHO+PEDRO+ARAUJO+LIMA++BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5185337084540188338" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_YEmvStdrI/AAAAAAAAA-o/H5wxjAcPxzw/s400/DESENHO+PEDRO+ARAUJO+LIMA++BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_YEZPStdqI/AAAAAAAAA-g/el8LIbgp-6I/s1600-h/DESENHO+PEDRO+ARAUJO+LIMA+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5185336852611954338" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_YEZPStdqI/AAAAAAAAA-g/el8LIbgp-6I/s400/DESENHO+PEDRO+ARAUJO+LIMA+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt; Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Aqui estão 3 desenhos do aluno &lt;strong&gt;Pedro de Araújo Lima&lt;/strong&gt;. Pedro fez o meu curso no &lt;strong&gt;IAB &lt;/strong&gt;(&lt;strong&gt;Instituto de Arquitetos do Brasil&lt;/strong&gt;) no final de &lt;strong&gt;84&lt;/strong&gt;, início de &lt;strong&gt;85&lt;/strong&gt;. Nesta época, eu ainda era um entusiasta do trabalho da Professora &lt;strong&gt;Betty Edwards&lt;/strong&gt;. Temos aí em cima os já clássicos &lt;strong&gt;antes/depois&lt;/strong&gt;, e embaixo o desenho que ele fez de sua filha. Pedro é &lt;strong&gt;neurologista&lt;/strong&gt; e somos amigos até hoje. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Por ser neurologista, um estudioso, e ter ficado entusiasmado com o curso, ele fez cópias e me deu dezenas de artigos sobre a lateralização das funções cerebrais, assinados pelos maiores especialistas de todo o mundo. Eu já tinha alguns, escritos por &lt;strong&gt;Roger Sperry&lt;/strong&gt;, &lt;strong&gt;Jerre Levy&lt;/strong&gt;, &lt;strong&gt;Michael Gazzaniga&lt;/strong&gt; e outros ( todos norte-americanos) e, principalmente, um de &lt;strong&gt;Vadim Deglin&lt;/strong&gt;, neurocientista da extinta União Soviética. O material do Pedro foi um reforço muito importante naquela época.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Hoje com a internet tudo ficou muito mais fácil. Praticamente todos os artigos de &lt;strong&gt;Roger Sperry&lt;/strong&gt; ( &lt;strong&gt;Premio Nobel de Medicina e Fisiologia de 1981&lt;/strong&gt;) estão disponíveis gratuitamente num Site. Para mim, foi muito importante ter lido tudo o que eu conseguia (evidentemente apenas artigos &lt;strong&gt;assinados &lt;/strong&gt;por &lt;strong&gt;cientistas&lt;/strong&gt;). Não queria ficar limitado às simplórias explicações da professora &lt;strong&gt;Betty Edwards&lt;/strong&gt; em seu livro&lt;strong&gt; &lt;em&gt;Desenhando com o Lado Direito do Cérebro&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; e, muito menos, às curtas e fraquíssimas matérias, publicadas nas revistas de &lt;strong&gt;divulgação científica&lt;/strong&gt; e nas seções de ¨&lt;strong&gt;Ciência&lt;/strong&gt;¨ dos jornais. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Se você embarca numa canoa, verifique bem se ela não está furada. Eu dou este conselho exatamente porque eu só pude verificar depois. Isto ocorreu exatamente no &lt;strong&gt;final de 85&lt;/strong&gt;, quando li o artigo ¨&lt;strong&gt;Right brain, Left Brain: Fact and Fiction&lt;/strong&gt;¨ da cientista &lt;strong&gt;Jerre Levy&lt;/strong&gt; em que ela critíca direta e duramente o trabalho da professora &lt;strong&gt;Betty Edwards&lt;/strong&gt;. O artigo saiu na revista &lt;em&gt;&lt;strong&gt;Psychology Today&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt; de maio de &lt;strong&gt;1985&lt;/strong&gt;.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Para quem não sabe, &lt;strong&gt;Jerre Levy &lt;/strong&gt;dedicou praticamente toda a sua carreira profissional ao estudo da laterização das funções cerebrais. Foi aluna, assistente e colaboradora de &lt;strong&gt;Roger Sperry&lt;/strong&gt;. Participou ativamente das pesquisas com os chamados ¨pacientes de cérebro bipartido¨. Hoje em dia é considerada uma das maiores autoridades mundiais neste assunto. A partir da leitura do seu artigo, mudei minha visão em relação ao trabalho de &lt;strong&gt;Betty Edwards&lt;/strong&gt;. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Por agora é só. Como este é um tema muito complexo, prefiro retomá-lo futuramente. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 4 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-6776125907068202664?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/6776125907068202664'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/6776125907068202664'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/009-meu-aluno-pedro-e-os.html' title='009 - Meu aluno Pedro e os Neurocientistas.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_YEmvStdrI/AAAAAAAAA-o/H5wxjAcPxzw/s72-c/DESENHO+PEDRO+ARAUJO+LIMA++BLOG.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-7264057220345444561</id><published>2008-04-03T18:44:00.007-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:09.950-02:00</updated><title type='text'>008 - Auto-retrato feito em sala.</title><content type='html'>&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_VQEPStdnI/AAAAAAAAA-I/4IO2pz7kFJM/s1600-h/AUTO+RETRATO+2005+blog.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5185138579741701746" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_VQEPStdnI/AAAAAAAAA-I/4IO2pz7kFJM/s400/AUTO+RETRATO+2005+blog.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt; Caros leitores, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;span style="font-size:0;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Este é um auto-retrato que fiz em sala num curso que dei na&lt;strong&gt; PUC&lt;/strong&gt; em &lt;strong&gt;2005&lt;/strong&gt;. A aluna no fundo, apenas esboçada, é a Teresa que acabou ficando com este desenho. Eu procuro sempre desenhar durante as aulas. Desenho e explico ao mesmo tempo tudo que me ocorre na mente em relação ao desenho, principalmente as estratégias que estou usando. Acho este um ótimo exercício para os alunos. Desenhei até hoje centenas deles e sempre dei meus desenhos para os retratados.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;No meu modo de pensar, seria muito bom se os professores das faculdades de arte, desenho industrial e arquitetura fizessem isto também: &lt;strong&gt;desenhar na frente dos alunos&lt;/strong&gt;. Este é um conselho que dou para todos os professores que foram meus alunos. O aluno se sente muito mais seguro quando percebe que o professor sabe fazer o que ensina e sabe ensinar o que faz. Só pode ensinar desenho quem sabe desenhar. Os alunos sabem disso. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa teresa, Rio de Janeiro, 3 de abril de 2008.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-7264057220345444561?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7264057220345444561'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/7264057220345444561'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/008-auto-retrato-feito-em-sala.html' title='008 - Auto-retrato feito em sala.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_VQEPStdnI/AAAAAAAAA-I/4IO2pz7kFJM/s72-c/AUTO+RETRATO+2005+blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-272305889357175411</id><published>2008-04-03T17:47:00.008-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:10.106-02:00</updated><title type='text'>007 - A mão esquerda da Rozanne.</title><content type='html'>&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_VClfStdmI/AAAAAAAAA-A/_PnxkzQ5hAw/s1600-h/DESENHO+MÃO+ROSANE+002+blog.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5185123757809563234" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_VClfStdmI/AAAAAAAAA-A/_PnxkzQ5hAw/s400/DESENHO+M%C3%83O+ROSANE+002+blog.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;strong&gt;Rozanne &lt;/strong&gt;foi minha aluna em &lt;strong&gt;1984&lt;/strong&gt; num curso experimental que dei na &lt;strong&gt;UERJ&lt;/strong&gt;. O desenho do lado esquerdo ela fez olhando para a sua mão esquerda no dia &lt;strong&gt;19&lt;/strong&gt; de agosto. Os dedos parecem de borracha. Na aula seguinte, dia &lt;strong&gt;23&lt;/strong&gt; de agosto, após fazer alguns exercícios de percepção e desenho, ela desenhou novamente a sua mão e o resultado está aí no lado direito. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Eu lembro que quando ela viu o primeiro desenho, começou a rir dizendo que não estava acreditando pois o segundo estava muito melhor que o anterior. Infelizmente este curso foi interrompido no meio. Não me lembro porque. Dele guardo este desenho e a lembrança do sorriso da Rozanne. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 3 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-272305889357175411?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/272305889357175411'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/272305889357175411'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/007-mo-esquerda-da-rozanne.html' title='007 - A mão esquerda da Rozanne.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_VClfStdmI/AAAAAAAAA-A/_PnxkzQ5hAw/s72-c/DESENHO+M%C3%83O+ROSANE+002+blog.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-4582320464913418660</id><published>2008-04-03T10:24:00.027-03:00</published><updated>2010-11-23T12:15:01.491-02:00</updated><title type='text'>006 - O salto do meu filho André Porto.</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_Tcj_StdkI/AAAAAAAAA80/C2CqnQokaNc/s1600-h/DESENHOS+ANDR%C3%83%E2%80%B0+PORTO+BLOG.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5185011581853726274" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_Tcj_StdkI/AAAAAAAAA80/C2CqnQokaNc/s400/DESENHOS+ANDR%C3%89+PORTO+BLOG.jpg" style="cursor: hand; display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center;" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Caros leitores aqui estão 2 desenhos de meu filho André. Ele foi citado nos dois últimos textos, ou seja nos que estão aí em baixo. O primeiro desenho é o seu auto-retrato feito no dia 23 de maio de 83, na primeira aula do meu curso. O segundo é um desenho que ele fez do meu perfil no mes de outubro de 83, 3 meses após ter terminado o curso. Em outubro de 83 ele ainda não tinha 13 anos.&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Se o hemisfério direito do seu cérebro ficou mais ¨bacana¨ ou mais ¨ativo-inteligente-criativo, etc e tal¨, não tenho a menor idéia e nem como provar. Sou professor de Desenho e não Neurocientista e além do mais não tinha e não tenho acesso a equipamentos que pudessem ou possam me fornecer alguma prova neste sentido. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;O que me interessa é que ele aprendeu a desenhar bem o real. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;O resto, este folclore todo em torno do hemisfério direito, na minha opinião, é fruto da desinformação causada pela simplificação com que a maior parte da mídia trata a complexidade dos assuntos científicos, criando uma espécie de manual-de-ciência-de-mesa-de-bar, que beira a cultura de almanaque. &lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima,&lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 3 de abril de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-4582320464913418660?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/4582320464913418660'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/4582320464913418660'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/04/006-o-salto-do-andr-porto.html' title='006 - O salto do meu filho André Porto.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R_Tcj_StdkI/AAAAAAAAA80/C2CqnQokaNc/s72-c/DESENHOS+ANDR%C3%89+PORTO+BLOG.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-1852236144302980390</id><published>2008-03-26T15:18:00.000-03:00</published><updated>2008-12-09T12:05:11.044-02:00</updated><title type='text'>005 - ¨Os 4 elementos¨, segundo André Porto.</title><content type='html'>&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R-qVfvStcrI/AAAAAAAAA1M/5u2Vcow_OIg/s1600-h/image001.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5182118693746602674" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R-qVfvStcrI/AAAAAAAAA1M/5u2Vcow_OIg/s400/image001.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R-qVbfStcqI/AAAAAAAAA1E/Kjs4S-NG9Hk/s1600-h/image002.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5182118620732158626" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R-qVbfStcqI/AAAAAAAAA1E/Kjs4S-NG9Hk/s400/image002.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R-qVSvStcpI/AAAAAAAAA08/xbiB5mvNW6g/s1600-h/image003+BLOG.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5182118470408303250" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R-qVSvStcpI/AAAAAAAAA08/xbiB5mvNW6g/s400/image003+BLOG.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R-qVGvStcoI/AAAAAAAAA00/LrnB-Dk5iEg/s1600-h/image004.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5182118264249873026" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R-qVGvStcoI/AAAAAAAAA00/LrnB-Dk5iEg/s400/image004.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Caros leitores, depois de quase cinco meses com este blog parado, volto hoje a escrever. Tive evidentemente minhas razões, mas não cabe aqui expô-las. Este é um blog de desenho e ensino e não de fotografias, mas como estas fotos aí em cima foram feitas por meu filho André, e ele e suas fotos foram citados no texto abaixo, resolvi editá-las. Chegaram hoje, via email, com o título de&lt;/div&gt;&lt;div&gt;¨Os 4 elementos¨. Gostei do título e das fotos e pronto, aí estão elas. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima, &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 26 de março de 2008.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-1852236144302980390?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1852236144302980390'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/1852236144302980390'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2008/03/005-os-4-elementos-segundo-andr-porto.html' title='005 - ¨Os 4 elementos¨, segundo André Porto.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/R-qVfvStcrI/AAAAAAAAA1M/5u2Vcow_OIg/s72-c/image001.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-864195866262723143</id><published>2007-11-09T18:26:00.003-02:00</published><updated>2011-04-02T17:25:35.721-03:00</updated><title type='text'>004 - Um pequeno texto.</title><content type='html'>&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzTCrTpmcMI/AAAAAAAAAbE/w7W53EaHCgI/s1600-h/DESENHO+ANDR%C3%83%E2%80%B0+PORTO+002+A.jpg"&gt;&lt;img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5130939924746760386" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzTCrTpmcMI/AAAAAAAAAbE/w7W53EaHCgI/s400/DESENHO+ANDR%C3%89+PORTO+002+A.jpg" style="cursor: hand; display: block; margin: 0px auto 10px; text-align: center;" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Este é um texto inacabado ou, talvez, não. Eu o encontrei quase perdido no meu computador reserva, que também estava meio abandonado. Foi escrito para apresentar o meu curso num caderno que eu pretendia imprimir. A data é de 26 de abril de 2006. O caderno nunca foi impresso e o texto ficou lá, quieto no seu canto. Eu mal me lembrava dele. Agóra resolvi publicá-lo. Aí vai :&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;¨Estratégias para o Desenho¨ é um curso de desenho de observação, ou de desenho realista, que venho lecionando desde 1983. Surgiu a pedido dos meus alunos dos cursos de perspectiva, croquis e representação gráfica, que ministrava no IAB / Instituto de Arquitetos do Brasil desde 1981. Foi para mim, no início, um grande desafio, ensinar o que nunca me ensinaram : desenho.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Desenhar o real, isto eu fazia muito bem desde os meus 17 anos, quando descobri maravilhado que eu já sabia desenhar ao fazer o meu primeiro auto-retrato. Este fato foi confirmado quando recebi a nota 10 na prova de Desenho Artístico em 2 exames vestibulares de arquitetura, no tempo em que a prova durava 4 horas, com natureza morta, modelo vivo, vários esbôços e um calor de 40 graus.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Confirmado, novamente, quando passei com média 10 na cadeira de Desenho Artístico na Faculdade Nacional de Arquitetura, fato raro que me valeu um prêmio e uma participação numa exposição com meus desenhos em destaque, entre os melhores de uma turma de mais de 100 alunos. Só tive aulas de desenho na faculdade de arquitetura mas, sinceramente, não consegui saber o que, e como, o meu professor ensinava. Ele apenas me dizia que não tinha mais nada a me ensinar, sempre me dava nota 10 e ainda me liberou da frequência obrigatória. Por essa razão, posso afirmar que nunca aprendi desenho, nem na faculdade. &lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Como fui meu próprio professor, sabia muito bem dos erros e acertos. Me ensinei que errar não era errado, errar era bom, porque só o fato de perceber que tinha errado me abria a possibilidade do acerto. Isso ninguém me ensinou. Eu aprendi e me ensinei sózinho. Eu me ensinava desenho e o desenho me ensinava que a vida era também um grande desenho. Eu tinha 17 anos e comecei a desenhar a minha vida.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Sabia muito bem, desde essa época, as estratégias mentais que eu usava para desenhar. Delas, a mais importante era a percepção do espaço entre as formas, que eu chamo de vazio. Muito cedo, descobri que a vida é também a arte de perceber os vazios...&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, 26 de abril de 2006.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;O desenho acima foi feito por meu filho André em outubro de 83. Ele ainda não tinha 13 anos e me desenhou assim, depois que fez o meu curso. Hoje ele está chegando aos 37 anos e nunca mais desenhou. Em compensação, é um extraordinário fotógrafo, que me surpreende a cada foto que faz, de um mundo que só ele consegue ver.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Até a próxima,&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Santa Teresa 8 de novembro de 2007. &lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-864195866262723143?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/864195866262723143'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/864195866262723143'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2007/11/000-um-pequeno-texto.html' title='004 - Um pequeno texto.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzTCrTpmcMI/AAAAAAAAAbE/w7W53EaHCgI/s72-c/DESENHO+ANDR%C3%89+PORTO+002+A.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-231491376397691461</id><published>2007-11-09T18:23:00.001-02:00</published><updated>2008-12-09T12:05:11.391-02:00</updated><title type='text'>003 - O Nascimento de um Curso - Parte 3.</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzTB2jpmcLI/AAAAAAAAAa4/VqQY7FS4nms/s1600-h/DESENHO+REGINA+000.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5130939018508660914" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzTB2jpmcLI/AAAAAAAAAa4/VqQY7FS4nms/s400/DESENHO+REGINA+000.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Esta é a 3ª Parte do texto ¨O Nascimento de um Curso¨. Para que compreendam melhor este texto, peço-lhes que o leiam de baixo para cima, da Parte 1 para a Parte 3.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Críticas e ironias à parte, considerei o livro de Betty Edwards extraordinário. Quando vi pela primeira vez, os resultados dos seus alunos, ¨caí pra trás¨. Adultos que desenhavam como crianças e, em apenas dois meses, desenhavam como bons desenhistas, isso eu nunca tinha visto em lugar nenhum e jamais num livro de desenho. Neste ponto o seu livro foi para mim, altamente estimulante e decisivo para a continuação da pesquisa que eu iniciara antes. Se ela havia conseguido, não me custava nada tentar.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;No início de 1983, uma vez digerido o livro de Betty Edwards, comecei a aplicar no meu grupo de alunos os dois exercícios que eu não conhecia, com algumas alterações que julguei necessárias. Foi uma fase extremamente rica, muitas idéias e intensa experimentação. Naquela época eu já havia criado mais de 30 exercícios baseados nas 9 estratégias perceptivas que eu utilizava para desenhar.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Entretanto, o exercício mais importante quem fazia era eu. Desenhava, por exemplo: O rosto de um aluno, objetos, qualquer coisa. Às vezes, copiava desenhos. Enquanto desenhava, tentava narrar tudo o que estava se passando na minha mente; as estratégias que estava usando, as várias opções, caminhos ou soluções que iam surgindo durante a resolução do desenho. Acredito ser esta, talvez a melhor forma de ensinar desenho. Falando e desenhando ao mesmo tempo explicava meus projetos de arquitetura. Ao desenhar falando, arquitetava meu projeto de ensino.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Em junho de 1983, dei por concluída a pesquisa com o grupo, e resolvi transformá-la num curso. Eu já tinha um número certo de aulas com uma duração estabelecida, os exercícios já estavam selecionados e cobrei o mesmo preço dos meus cursos do IAB. Formei uma turma de 8 alunos e meu curso então nasceu. Os resultados obtidos foram bem próximos daqueles apresentados por Betty Edwards e todos os alunos saíram desenhando muito bem. Fiz questão de incluir também do seu livro o auto-retrato e o desenho de perfil para poder ver se as minhas estratégias levariam meus alunos a resultados que se aproximassem dos dela.Terminado o curso, tive certeza que ensinar desenho era muito fácil.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Os desenhos acima são de minha aluna Regina, Arquiteta já formada naquela ocasião. Regina foi aluna desta minha primeira turma citada acima. O 1º desenho é de um rosto de imaginação. O 2º é do meu perfil.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Eu me pergunto, ensinavam desenho nas faculdades de arquitetura do Rio de Janeiro? A cadeira de Desenho Artístico sempre existiu. O que era ensinado? E hoje? Será que já ensinam?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Até a próxima, Santa Teresa, 7 de Novembro de 2007&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-231491376397691461?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/231491376397691461'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/231491376397691461'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2007/11/000-o-nascimento-de-um-curso-003.html' title='003 - O Nascimento de um Curso - Parte 3.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzTB2jpmcLI/AAAAAAAAAa4/VqQY7FS4nms/s72-c/DESENHO+REGINA+000.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-5016326603365967314</id><published>2007-11-09T18:07:00.000-02:00</published><updated>2008-12-09T12:05:11.906-02:00</updated><title type='text'>002 - O Nascimento de um Curso - Parte 2.</title><content type='html'>&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzS_LTpmcKI/AAAAAAAAAak/QDVrkFK3-l4/s1600-h/DESENHO+ANA+TERESA+001+b.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5130936076456063138" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzS_LTpmcKI/AAAAAAAAAak/QDVrkFK3-l4/s400/DESENHO+ANA+TERESA+001+b.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzS-8jpmcJI/AAAAAAAAAac/-5YmXeBAHf8/s1600-h/DESENHO+ROBERTO+WERCHLEISSER+002.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5130935823052992658" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzS-8jpmcJI/AAAAAAAAAac/-5YmXeBAHf8/s400/DESENHO+ROBERTO+WERCHLEISSER+002.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Caros leitores,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;No final de &lt;strong&gt;1982&lt;/strong&gt;, tive acesso ao livro da professora &lt;strong&gt;Betty Edwards&lt;/strong&gt;, &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Drawing on the Right Side&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;of the Brain&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;, lançado em &lt;strong&gt;1979&lt;/strong&gt;. Este passou a ser, então, o objeto principal de minha pesquisa para o ensino do desenho, em função dos resultados apresentados que eram realmente inacreditáveis. Mergulhei fundo no livro. &lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Em princípio achei os fundamentos teóricos interessantes em função da declaração publicada na contracapa, feita pelo &lt;strong&gt;Dr. Roger Sperry (Prêmio Nobel de Medicina e Fisiologia de 1981)&lt;/strong&gt;, elogiando o trabalho. Mas, mesmo assim tinha minhas dúvidas. Apesar da declaração do Dr. Sperry, me parecia ser óbvia a impossibilidade de se ensinar apenas a um lado do cérebro, sem a participação do outro, como propunha a professora. Afinal ela estava aplicando seu método em pessoas cujos cérebros eram normais, o oposto dos pacientes da pesquisa do Dr. Roger Sperry, que tinham tido seus hemisférios cerebrais separados cirúrgicamente.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;O que &lt;strong&gt;realmente&lt;/strong&gt; me interessava, era saber &lt;strong&gt;como&lt;/strong&gt; a professora &lt;strong&gt;Betty Edwards&lt;/strong&gt; tinha obtido aqueles &lt;strong&gt;resultados&lt;/strong&gt;. Não acreditava no que ela chamava de fazer a &lt;strong&gt;¨passagem¨&lt;/strong&gt; do hemisfério esquerdo para o direito, pois desconfiava que não ¨era bem por aí ¨. Apesar do livro tocar em pontos importantes sobre o ensino do desenho, achei também que a linguagem por ela utilizada era &lt;strong&gt;otimista&lt;/strong&gt; e &lt;strong&gt;¨auto-ajudesca¨&lt;/strong&gt; demais, para o meu gosto. Minha experiência pessoal e a que tinha com meus alunos não indicavam tal facilidade.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Então só me restavam os exercícios propostos e neles me concentrei. Deles, eu só não conhecia dois: O do &lt;strong&gt;desenho de contorno&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Kimon Nicolaides&lt;/strong&gt; ( também conhecido como &lt;strong&gt;desenho&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;cego&lt;/strong&gt;) e o de&lt;strong&gt; copiar desenhos de cabeça para baixo&lt;/strong&gt;, que ela dizia ser de sua autoria.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Dois anos mais tarde, em &lt;strong&gt;1984&lt;/strong&gt;, &lt;strong&gt;escrevi no prefácio&lt;/strong&gt; da primeira edição do livro de &lt;strong&gt;Betty Edwards&lt;/strong&gt; no Brasil, &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Desenhando com o Lado Direito do Cérebro&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; : ¨A execução de croquis de cabeça para baixo, por exemplo, era recomendada pelo professor &lt;strong&gt;Jay Doblin&lt;/strong&gt; em &lt;strong&gt;1956&lt;/strong&gt;¨. &lt;strong&gt;Jay Doblin&lt;/strong&gt;, foi um excelente designer norte-americano, além de um brilhante professor. Foi Presidente da &lt;strong&gt;ASID&lt;/strong&gt; ( The American Society of Industrial Designers ) e da &lt;strong&gt;IDEA&lt;/strong&gt; ( Industial Design Educators Association ). No seu livro &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Perspective, a new system for designers&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;, que eu tenho, encontra-se, acompanhada de um croquis, a recomendação que citei . O seu trabalho foi tão importante, que sua morte em 1989, foi notícia de primeira página de um jornal do Rio de Janeiro. &lt;/div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div&gt;O desconhecimento por parte de &lt;strong&gt;Betty Edwards&lt;/strong&gt; da obra de&lt;strong&gt; Doblin,&lt;/strong&gt; é para mim, de certa forma, um pouco estranho. Sua formação foi em Arte e ela estudava na Califórnia. Informação não lhe faltava. Mas, se ela morasse no &lt;strong&gt;Rio de Janeiro&lt;/strong&gt;, como eu, talvez ela tivesse a oportunidade única que tive de conhecer vários professores da &lt;strong&gt;ESDI&lt;/strong&gt; (Escola Superior de Desenho Industrial), onde em &lt;strong&gt;1985&lt;/strong&gt; ministrei cursos para alguns deles e seus melhores alunos. Desde &lt;strong&gt;83&lt;/strong&gt;, na hora do almoço, saía do &lt;strong&gt;MAM &lt;/strong&gt;( &lt;strong&gt;Museu de Arte Moderna do Rio de Janeiro&lt;/strong&gt;), onde eu lecionava, e às vêzes dava um pulo na ESDI para encontrar meus amigos &lt;strong&gt;Roberto Vershleisser&lt;/strong&gt; e &lt;strong&gt;Léo Visconti&lt;/strong&gt;, ambos professores de lá. Foram eles que me falaram de &lt;strong&gt;Jay Doblin&lt;/strong&gt; e de sua obra, nos nossos papos eventuais, regados moderadamente a chopp-escuro, no &lt;strong&gt;Bar Luiz&lt;/strong&gt;. Como hoje estou irônico, não vou deixar passar essa; na cidade em que ela nasceu, ou estudou, não tinha um jornal chamado&lt;strong&gt; JB&lt;/strong&gt;, uma Faculdade chamada &lt;strong&gt;ESDI&lt;/strong&gt;, nem muito menos um senhor bar chamado&lt;strong&gt; Bar&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;Luiz.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzS-QTpmcII/AAAAAAAAAaU/Qv4wtRYyGtM/s1600-h/JAY+DOBLIN+blog+001.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5130935062843781250" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzS-QTpmcII/AAAAAAAAAaU/Qv4wtRYyGtM/s400/JAY+DOBLIN+blog+001.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt; A imagem acima é a da proposta do &lt;strong&gt;Professor Jay Doblin&lt;/strong&gt;, estimulando &lt;strong&gt;a execução de croquis&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;feitos de cabeça para baixo&lt;/strong&gt;. Ela está na página&lt;strong&gt; 61&lt;/strong&gt; do seu livro &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Perspective a new&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;system for designers&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; , publicado pela &lt;strong&gt;WHITNEY LIBRARY OF DESIGN&lt;/strong&gt;, edição de &lt;strong&gt;1977&lt;/strong&gt;. A primeira edição do livro é de &lt;strong&gt;1956.&lt;/strong&gt; Reproduzo aqui o texto que acompanha o desenho: An advanced exercise: As an execise to climax these skills, practice drawing complex figures upside down.This exercises puts an immense strain on the draftsmen's knowledge of freehand drawing. &lt;strong&gt;Tradução&lt;/strong&gt;: Um exercício avançado: Como exercício para chegar ao limite de suas habilidades, pratique desenhar figuras complexas de cabeça para baixo. Este exercício gera um imenso desafio à habilidade do desenhista à mão livre.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Se vocês quiserem ver o texto ampliado, basta clicar na imagem.&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Os desenhos lá de cima, antes do início do texto, foram feitos por duas pessoas extremamente importantes no desenvolvimento deste meu trabalho. O 1º é um desenho de &lt;strong&gt;Ana Teresa&lt;/strong&gt;, &lt;strong&gt;Designer&lt;/strong&gt; formada pela &lt;strong&gt;ESDI&lt;/strong&gt;, que me emprestou o livro de Betty Edwards em &lt;strong&gt;1982&lt;/strong&gt;. Foi assim que ela me desenhou numa aula em 83. O 2º é do meu grande amigo, citado neste texto, o &lt;strong&gt;Mestre Roberto Vershleisser&lt;/strong&gt;. Foi assim que ele desenhou o meu perfil, também em 83. Até a próxima,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Santa Teresa, Rio de Janeiro, Brasil, 7 de novembro de 2007&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-5016326603365967314?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/5016326603365967314'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/5016326603365967314'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2007/11/002-o-nascimento-de-um-curso-parte-2_09.html' title='002 - O Nascimento de um Curso - Parte 2.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzS_LTpmcKI/AAAAAAAAAak/QDVrkFK3-l4/s72-c/DESENHO+ANA+TERESA+001+b.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-8716198766205814855</id><published>2007-11-07T17:01:00.003-02:00</published><updated>2008-12-09T12:05:12.022-02:00</updated><title type='text'>001 - O Nascimento de um Curso - Parte 1.</title><content type='html'>&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzIx6GOEEhI/AAAAAAAAAWs/rv-TUVx7EBA/s1600-h/DESENHO+MARCOS+004.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5130217799700189714" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzIx6GOEEhI/AAAAAAAAAWs/rv-TUVx7EBA/s400/DESENHO+MARCOS+004.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Caros Leitores,&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;div&gt;&lt;div&gt;Para quem não me conhece ou para quem me conhece pouco, gostaria que soubessem que eu, Maurício Porto, sou Professor de Desenho, Perspectiva e de Representação e Computação Gráfica de Arquitetura. Sou também Ilustrador, principalmente de Arquitetura. Em 2006, aos 62 anos de idade, recebi o Título de &lt;strong&gt;¨Sócio Honorário do Instituto de Arquitetos do Brasil / IAB-&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;RJ¨&lt;/strong&gt;, sendo o terceiro auto-didata a ser homenageado por esta Instituição. Estou em ótima companhia, pois os outros dois são : &lt;strong&gt;Robeto Burle Marx&lt;/strong&gt; e &lt;strong&gt;José Zanine Caldas&lt;/strong&gt;. Burle Marx e Zanine ganharam o título de &lt;strong&gt;¨Arquitetos Honorários¨&lt;/strong&gt; e eu o de &lt;strong&gt;¨Sócio&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;Honorário¨&lt;/strong&gt;, porque segundo o presidente do IAB que me indicou, Jerônimo de Moraes, o IAB não poderia me dar o título de ¨Professor Honorário¨, por não ser uma Instituição de ensino. Mas, como ensinei para mais de 4500 arquitetos e dezenas de professores universitários, a homenagem, segundo ele, já estava vindo tarde. &lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Estudei um quase nada de arquitetura. Fiz o 1º ano no Fundão em 65. Anos mais tarde, cursei uma faculdade à noite, só para obter o diploma, mas, acabei desistindo. Comecei a trabalhar também em 65, sempre com bons arquitetos, o que muito ajudou. Mauro dos Guaranys, Marcos de Vasconcellos, Paquito ( Vicente Más), Walmir Amaral e Pedro Augusto de Vasques Franco ( os dois últimos de Henrique Mindlin Associados ), estes sim foram meus mestres. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;Mas, com certeza, mesmo que indiretamente, aprendi muito com meu irmão Carlos Porto, ouvindo as suas opiniões e vendo seus projetos. Carlos é um craque, é o arquiteto do ¨Engenhão¨. Como diz Oscar Niemeyer: ¨O arquiteto nasce arquiteto¨. Carlos nasceu arquiteto.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Paralalemente aos meus empregos, fiz centenas de perspectivas para arquitetos e construtoras, durante anos. Em 1976 quando sai de ¨Henrique Mindlin Associados¨, montei um escritório em casa e comecei a fazer meus primeiros projetos de arquitetura. Assim fui fazendo projetos e perspectivas até que em 1981, decidi fechar o escritório. Desisti da Arquitetura e abondonei a faculdade. Resolvi viver novamente de desenhos, fazendo ilustrações, sonhando sempre em arranjar um tempo para voltar a estudar e tocar piano, a minha grande paixão, principalmente o &lt;strong&gt;jazz&lt;/strong&gt; !!!&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Eu não tinha a menor idéia que esta decisão tomaria outro rumo e no mesmo ano me levaria a me tornar &lt;strong&gt;Professor&lt;/strong&gt;. Fechado o escritório, as quatro arquitetas que trabalhavam comigo me pediram para ensinar-lhes como eu fazia as minhas perspectivas, porque o que aprenderam na faculdade era insuficiente. Sinceramente, eu não sabia o que era ensinado nas faculdades. Não fiz essa cadeira no Fundão porque abandonei o curso no 1º ano e nem na faculdade que cursava à noite pois meu professor me liberou da presença. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;Era eu mesmo quem fazia as perspectivas do escritório em que ele trabalhava..Ensinei então o que eu sabia e as aulas logo se transformaram num curso, porque as alunas aprenderam, gostaram e passaram a me indicar para seus colegas. A divulgação do curso foi espontânea, se espalhou e 3 meses depois eu não tinha mais tempo e espaço para atender todos os alunos que me procuravam. Percebi que havia descoberto um imenso vazio e que só me restava ocupá-lo. &lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;Logo em seguida, ainda em 1981, iniciei oficialmente minha carreira de &lt;strong&gt;Professor de Perspectiva&lt;/strong&gt;, quando uma amiga, a arquiteta Marcia Mello, então Diretora Cultural do&lt;strong&gt; SARJ&lt;/strong&gt; / &lt;strong&gt;Sindicato dos Arquitetos do Rio de Janeiro&lt;/strong&gt;, sabendo do meu curso me convidou para ministrá-lo no &lt;strong&gt;IAB / Instituto de Arquitetos do Brasil&lt;/strong&gt;. Criei em seguida um curso de &lt;strong&gt;Croquis de Arquitetura&lt;/strong&gt; e outro de &lt;strong&gt;Apresentação de Projetos&lt;/strong&gt;. Aí começou uma nova história. Lecionei no &lt;strong&gt;IAB&lt;/strong&gt; sem interrupções até o fim de 1985. Em 4 anos, foram mais de 50 cursos com 30 horas de duração com um total superior a 1250 alunos. Sou o professor que teve mais alunos na história desta instituição, onde até 2005 mantive cursos periódicos. &lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;Em junho de &lt;strong&gt;1982&lt;/strong&gt;, comecei o meu curso de &lt;strong&gt;Desenho de Observação&lt;/strong&gt; a pedido do meus alunos do &lt;strong&gt;IAB&lt;/strong&gt;. Foi um trabalho de pesquisa com um pequeno grupo que reunia em minha casa e durou um ano. Tinha a forma de um curso, era quase gratuito e não tinha prazo para acabar. Os alunos podiam sair ou entrar quando quizessem, desde que a turma tivesse um mínimo de 3 alunos e o máximo de 8. Criei vários exercícios, de que me utilizo até hoje, baseado nas minhas estratégias para desenhar. Após três meses, os resultados começaram a aparecer. Senti então que um novo curso estava nascendo. &lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;Os desenhos acima são de um aluno do meu curso de desenho do ano seguinte, &lt;strong&gt;1983&lt;/strong&gt;. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;Marcos era estudante de arquitetura e já tinha feito a cadeira de Desenho Artístico na faculdade que cursava. Em menos de um mês o avanço foi notável.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;Desenhar se ensina. Desenhar se aprende. Por isso mesmo, &lt;strong&gt;desenho e ensino!&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;Até a próxima, &lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;Santa Teresa, 7 de novembro de 2007. &lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-8716198766205814855?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/8716198766205814855'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/8716198766205814855'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2007/11/001-o-nascimento-de-um-curso-parte-1_1663.html' title='001 - O Nascimento de um Curso - Parte 1.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/RzIx6GOEEhI/AAAAAAAAAWs/rv-TUVx7EBA/s72-c/DESENHO+MARCOS+004.jpg' height='72' width='72'/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-3834058847478458860.post-2039760263046389448</id><published>2007-11-05T08:41:00.000-02:00</published><updated>2008-12-09T12:05:12.921-02:00</updated><title type='text'>Apresentação.</title><content type='html'>&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/Ry9itGOEEcI/AAAAAAAAAWE/1pUlq5Z4Y10/s1600-h/TÃNIS+83+002+INTERNET.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5129427027501519298" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/Ry9itGOEEcI/AAAAAAAAAWE/1pUlq5Z4Y10/s400/T%C3%8ANIS+83+002+INTERNET.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt; &lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/Ry9iOmOEEbI/AAAAAAAAAV8/rHGBB27TK2k/s1600-h/TÃNIS+83+INTERNET.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5129426503515509170" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/Ry9iOmOEEbI/AAAAAAAAAV8/rHGBB27TK2k/s400/T%C3%8ANIS+83+INTERNET.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Caros Leitores,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Há muitos anos, meus alunos, parentes e amigos me cobram que eu escreva um livro do meu curso de Desenho de Observação, que eu ainda chamo de &lt;strong&gt;¨Estratégias para o Desenho ¨&lt;/strong&gt;. Eu mesmo me cobro. Mas, o que fazer? Tenho preguiça de escrever um livro, mas gosto, e muito, de escrever pequenos textos e crônicas. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;Com a experiência que tive com o meu outro blog, &lt;a href="http://mauricioportodesenhos.blogspot.com/"&gt;http://mauricioportodesenhos.blogspot.com/&lt;/a&gt;, pude perceber que escrever textos curtos, três ou quatro vêzes por semana , me dava um imenso prazer. Portanto, talvez aí esteja a solução para o meu livro: &lt;strong&gt;¨ Caminante no hay camino, se hace&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;el camino al andar...¨ ( Antonio Machado).&lt;/strong&gt; É isso mesmo. Quem sabe se eu &lt;strong&gt;caminhar&lt;/strong&gt; dois, três ou quatro textos em cada semana, dentro de um ano e meio já estarei com o livro práticamente pronto? Então, o objetivo principal deste meu novo blog é o de escrever o meu livro... em gotas.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;Nele pretendo divulgar o que penso sobre o Ensino do Desenho, &lt;/div&gt;&lt;div&gt;baseado na minha experiência de vida e no meu trabalho como Ilustrador (42 anos de atividade profissional) e Professor de Desenho e Perspectiva (26 anos de ensino). Professor principalmente de arquitetos, artistas plásticos, designers, professores universitários e estudantes de arquitetura, desenho industrial e artes.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;Serão textos sobre as conclusões que tirei das minhas vivências como aluno e professor, e não seguirão uma ordem linear pré-estabelecida. Escreverei o que ¨me der na telha¨. Depois, pretendo juntar tudo e dar uma arrumada, ou talvez não. Deixarei do jeito que ficar.&lt;/div&gt;&lt;div&gt;O desenho do tênis colocado acima, foi um dos melhores desenhos de observação que eu fiz. Foi feito em 1983, para a &lt;strong&gt;Revista Viva&lt;/strong&gt; da &lt;strong&gt;Editôra JB&lt;/strong&gt;, na era &lt;strong&gt;a.c.&lt;/strong&gt; ( antes do computador) , com lápis de cor nacional, olhando para um tênis real, e não uma foto. Todos os meus textos virão acompanhados de desenhos de minha autoria e, principalmente, dos meus alunos. &lt;/div&gt;&lt;div&gt;O tênis está aí para mostrar que Professor de Desenho que se preze tem que saber desenhar&lt;strong&gt; de&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;verdade&lt;/strong&gt;, e também para me lembrar que, com cinco&lt;strong&gt; stents&lt;/strong&gt; nas coronárias, eu deveria caminhar todos os dias, de preferência com tênis nos pés e &lt;strong&gt;Antonio Machado&lt;/strong&gt; na cabeça.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Até a próxima, uma boa 2ª feira ( se é que isto é possível )&lt;/div&gt;&lt;div&gt;Santa Teresa 5 de novembro de 2007.&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3834058847478458860-2039760263046389448?l=ensinodesenho.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/feeds/2039760263046389448/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2007/11/apresentao.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/2039760263046389448'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/3834058847478458860/posts/default/2039760263046389448'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ensinodesenho.blogspot.com/2007/11/apresentao.html' title='Apresentação.'/><author><name>Maurício Porto</name><uri>http://www.blogger.com/profile/05087243819693448584</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='32' height='32' src='http://2.bp.blogspot.com/-SqU9p-wfCkI/TsFWCKiCrSI/AAAAAAAADz0/aMcH__0YgvA/s220/FOTO%2BMINHA%2B001%2B.jpg'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_Oa0mSbSGu0E/Ry9itGOEEcI/AAAAAAAAAWE/1pUlq5Z4Y10/s72-c/T%C3%8ANIS+83+002+INTERNET.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry></feed>
